Verschillende soorten textiel dat na gebruik niet zomaar op straat mag belanden. Een politieshirt of legeruniform in de verkeerde handen is namelijk een beveiligingsrisico. Dus werd het standaard vernietigd. Wat niet alleen zonde was van al dat wol, katoen en hoogwaardige technische textiel, maar ook nog eens kostbaar. Dus zochten ze naar duurzamere alternatieven. In de zomer van 2025 schreef de Rijksoverheid, via het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur en namens het Ministerie van Defensie, een Europese aanbesteding uit. De opdracht: verwerk 120 ton afgedankte overheidswerkkleding tot minimaal 12.000 vierkante meter aan constructiepanelen. Wandpanelen van 270 bij 120 centimeter en exact tien millimeter dik. Compact, sterk en veelzijdig en daarmee geschikt als binnen- of buitenwand in rijksgebouwen.

Kiwa-richtlijnen

De eisen waren fors. De panelen moesten voldoen aan de KiWa-richtlijnen voor brandgedrag, buigsterkte, waterabsorptie en stootbelasting. Minimaal de helft van het gewicht moest bestaan uit het aangeleverde overheidstextiel. En het materiaal mocht na verwerking in geen enkel opzicht herkenbaar zijn als Rijkstextiel. Elke inschrijver moest bovendien tien testpanelen aanleveren, die op kosten van de overheid door KiWa werden gekeurd. Onderdeel van die keuring is een test op brandveiligheid. Logisch, na de tragedie met bedekkingsmaterialen in de Grenfell Tower in Londen. Wie de brandproef niet doorstond, viel af. Van de drie partijen die inschreven, haalde er één die vuurproef. Agricon Nederland.

Grondstof nuttig inzetten

Deze in Made gevestigde afvaldienstverlener heeft zich gespecialiseerd in de transitie van afval naar grondstof. Oprichter Eric Petersen heeft een achtergrond in de afvalwereld. Hij werkte jarenlang bij een van de grote spelers in de sector, maar maakte vroeg in zijn carrière kennis met de circulaire economie. Het kwartje viel letterlijk tijdens een cursus over Cradle to Cradle: wie dit écht begrijpt, ziet hier de nieuwe verdienmodellen van de toekomst. Die overtuiging drijft de inschrijving op de Defensietender. “Er is genoeg textiel in de wereld,” zegt Petersen. “Het gaat erom dat iemand die grondstof nuttig kan inzetten. Iemand moet die stap maken.” Agricon Nederland pioniert in de ontwikkeling van manieren om van afval grondstof en van grondstof een product te maken. Zo maakten ze bijvoorbeeld van scheepstouwen uit de Rotterdamse haven re-granulaat, waarmee nieuwe producten gemaakt kunnen worden. En nu dus van werkkleding een wandpaneel.

Hakken, vervezelen, persen

Het aangeleverde textiel bleek een complexe mix van polyester, katoen, nylon, wol, aramide en andere textielsoorten. De eerste stap was inname en controle. Fournituren, zoals metalen sluitingen, worden verwijderd, want die kunnen schade veroorzaken als het eindproduct later wordt gezaagd. Vervolgens wordt het textiel gehakt en volledig vervezeld tot homogene vezels. Via een gespecialiseerd productieproces worden de vezels vervolgens verwerkt tot wandpanelen van 2700 millimeter lang, 1200 millemeter breed en tien millimeter dik en ruim 10 kilogram per vierkante meter. De kleur van de platen is afhankelijk van de input: dit is niet te sturen. De uitkomst: een bewerkbaar, duurzaam en volledig veilig product.

Eindproduct

De 12.000 vierkante meter panelen worden dit jaar opgeleverd en ingezet als binnenwanden in Rijksgebouwen en bij Defensie. Ze kunnen worden geschilderd, bekleed of behangen en zijn steviger dan een standaard gipsplaat. Aan het einde van hun levensduur, over twintig of dertig jaar, kunnen de panelen wederom worden verwerkt tot een nieuw product. Hiermee wordt de levensduur van de originele grondstof, het textiel, nogmaals verlengd. Waar dit normaal gesproken twee jaar dienst zou doen als werkkleding die verbrand zou worden, hebben we er een nieuwe toepassing voor gecreëerd die aan het einde van zijn levensduur opnieuw gebruikt kan worden. Zelfs de snijresten uit het productieproces worden opgevangen en verwerkt. Dat is hergebruik dat telt.

Gesprek

Agricon Nederland is intussen in gesprek met bouwmarkten in Nederland, Duitsland en Zweden, om dit plaatmateriaal breder op de markt te brengen. “Het gaat erom dat we systemen opzetten voor de toekomst”, zegt Petersen. “Er is veel te veel textiel dat nu verbrand wordt, terwijl het prima als grondstof ingezet kan worden. Dit project laat niet alleen zien hoe we textiel tot in het bijna oneindige kunnen hergebruiken, maar ook hoe dit in de praktijk werkt.”

Eric Petersen
Directeur Agricon Nederland

• Innovaties