In 2019 heeft de afval- en recyclingbranche zich georganiseerd in de Taskforce Afvalbranden, die later is omgedoopt tot Taskforce Batterijbranden. Vanaf dat moment is er getracht om met behulp van media en reclamecampagnes de inwoners van ons land te wijzen op de gevaren van het verkeerd afdanken van batterijen en accu’s, alsmede de producten waar deze ingebouwd zijn. Tevergeefs. Ondanks de enorme investeringen in branddetectie- en brandblusapparatuur, neemt het aantal afvalbranden gelijk evenredig toe met het aantal producten dat op de markt komt waarin batterijen zijn verwerkt.

Hardwerkende ondernemers ontvangen de hoon van burgers, gemeentebesturen en handhavende organisaties, die voor een groot deel zelf (mede-)verantwoordelijk zijn voor het ontstaan van afvalbranden in inzamelvoertuigen of op het bedrijfsterrein van afvalsorteerders en recyclers. Een batterij of accu loopt namelijk niet uit zichzelf een afvalcontainer of prullenbak in, deze wordt onjuist afgedankt door een consument of bedrijf. Diezelfde consument die zich overigens ook hoogst verontwaardigd laat horen, wanneer er een recyclingbedrijf in zijn directe omgeving uitbrandt.

Jordaan

Vandaar dat voor de titel van deze brandkreet de titel van een Jordaans liedje uit 1975, ‘Brand in het bordeel’, is gebruikt. Misschien dat een titel als deze in ieder geval de aandacht trekt van de inwoners van Nederland, maar ook van nationale en gemeentelijke beleidsbepalers. Want de maat is vol! Vanaf 2023 worden er al publiekscampagnes gevoerd om de consument bewust te maken van de impact van afvalbranden en hen te bewegen hun batterijen op de juiste manier in te leveren bij één van de dertigduizend batterijinzamelpunten die Nederland rijk is. Helaas is de wrange afdronk dat het aantal batterijbranden niet afneemt, maar juist lijkt toe te nemen.

Verantwoordelijk

Met de Europese Batterijverordening (EU Battery Regulation 2023/1542) verandert in ieder geval de manier waarop batterijen worden ontworpen, geproduceerd, gebruikt en gerecycled. Fabrikanten worden verantwoordelijk voor de milieu-impact van hun batterijen. Van grondstofwinning tot hergebruik en recycling. De Europese regelgeving schrijft hogere inzamelings- en recyclingdoelstellingen voor. Daarnaast moeten steeds meer gerecyclede grondstoffen opnieuw worden toegepast in nieuwe batterijen. Met deze nieuwe Europese Batterijverordening ontstaat er voor producenten/importeurs en overheden een kans om te laten zien waar ze echt voor staan.

Voorzet

Als Branchevereniging voor Recycling, Breken en Sorteren geven wij graag een voorzet om deze doelstellingen te behalen:

• Gemeenten
  Breng de ouderwetse ‘Chemokar’ weer terug op straat. Zorg dat het voor de consument weer gemakkelijk wordt om de batterijen aan huis in te leveren en er tegelijkertijd ook nog ander gevaarlijk afval huis-aan-huis wordt ingezameld waardoor het niet meer in het restafval terecht komt;
   
• Producenten/importeurs
  Ontwikkel een retoursysteem met een financiële incentive voor alle batterijen en accu’s. Alleen op deze manier kunnen de inzameldoelstellingen voor batterijen – die nu al niet worden behaald en de komende jaren verder oplopen – worden behaald. Zie de financiële incentive als een kans. Als consumenten al voor gedumpte statiegeldflesjes en blikjes met een waarde van vijftien cent de straat afstruinen, dan doen ze dit zeker ook voor batterijen en accu’s;
   
• Handhaving
  Stop de import van illegale Vapes. De instabiele batterij in een (illegale) Vape is zeer brandgevaarlijk. Uit een onderzoek, in opdracht van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en Justitie en Veiligheid, blijkt dat 87 procent van de vapers een vape met verboden kenmerken gebruikt of heeft gekocht via een illegaal kanaal.

Met bovenstaande aanpak kan nu al worden begonnen. In tegenstelling tot de EU Battery Regulation (dit is voor een groot deel een administratieve en technische invulling), kan door middel van nationale acties en initiatieven alvast worden gestart met de voorbereidingen voor de implementatie van de Europese regels. Die vallen immers binnen de Europese Batterijverordening.

Mores

In ieder geval doen de verschillende overheidsinstanties dan al iets aan het ontstaan van batterijbranden en de gescheiden inzameling van meer batterijen en acties. Mocht u overigens nieuwsgierig zijn naar de hele tekst van het lied ‘Brand in het bordeel’, dan kunt op de QR-code in het blad BEwerken drukken. U gaat dan naar het nummer van ene ‘Pietje Potent’ op YouTube. Het geeft tevens een interessante indruk van de mores uit de zeventiger jaren. Toen er nog geen batterijbranden waren…

Otto Friebel
Directeur BRBS Recycling

• Recycling