We use cookies from third party services for marketing activities and to offer you a better experience. Read about how we use cookies and how you can control them by clicking "Privacy Preferences".

Privacy Preferences

When you visit any website, it may store or retrieve information through your browser, usually in the form of cookies. Since we respect your right to privacy, you can choose not to permit data collection from certain types of services. However, not allowing these services may impact your experience.

  • Privacy Policy
    When you visit any of our websites, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and manage your preferences. Please note, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
    REQUIRED
  • Content Delivery Network
    These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalization. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
    REQUIRED
  • Functional (Your preferences for this site)
    Functionality cookies allow websites to remember the user's site preferences and choices they make on the site including username, region, and language. This allows the website to provide personalized features like local news stories and weather if you share your location. They are anonymous and don't track browsing activity across other websites. Functionality cookies can include first party, third party, persistent or session cookies.
  • Statistics (Info on how we can get better)
    These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site, which helps us optimize your experience. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not be able to use your data in this way.
  • Marketing (Advertisement Delivery Network)
    These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.

Privacy policy

Vissen in troebel circulair water

zaterdag 18 maart 2023

Door de oorlog in Oekraïne rezen de grondstof- en fossiele brandstoffenprijzen de pan uit. De afhankelijkheid van de moderne economieën van ruwe grondstoffen, mineralen en zeldzame aardmetalen kwam pijnlijk aan het licht. Gelukkig hebben we in Nederland een doelstelling om het primaire abiotische grondstoffengebruik in 2030 te halveren. Dus wat deert ons deze schaarste en prijsverhogingen? Daar zijn we binnen afzienbare tijd vanaf. Toch? Toch? Nou, eh…. nee. Toch niet.

Delen

Het gaat namelijk beroerd met de ontwikkeling van de circulaire economie. De recente ICER 2023 (Integrale Circulaire Economie Rapportage) van het PBL laat dat maar al te duidelijk zien. Ons grondstoffengebruik heeft een enorme impact op de biodiversiteit, op klimaat, op vervuiling, en op ontwikkelingslanden. En last but not least maakt het hoge grondstoffengebruik de economie uiterst kwetsbaar, en afhankelijk van een handjevol landen en producenten. Zul je net zien: veel van die grondstoffen komen uitgerekend uit landen waar we liever geen zaken mee doen. Gelukkig wint de koopman het in ons land altijd van de dominee, en doen we toch zaken met naargeestige regimes, maar wat als de verdere afhankelijkheden blijven toenemen? En daar ziet het wel naar uit. Volgens het PBL zal het mondiale grondstoffengebruik bij ongewijzigd beleid tot 2060 verdubbelen! Zelfs de meest gewetenloze koopman zal dan bij de dominee te rade moeten om de ziel schoon te wassen.

Staatssecretaris Vivianne Heijnen kondigde direct per Kamerbrief aanvullende maatregelen aan. Erg uitgewerkt en/of erg strategisch zijn die maatregelen nog niet, maar enig besef van urgentie lijkt er nu toch mee in gang gezet.

Met de recente ICER in de hand en in het licht van de aanzwellende mondiale discussie over de economische afhankelijkheid van grondstoffen is de tijd rijper dan ooit om door te pakken, en gerichte beleidsinstrumenten te ontwikkelen die een einde maken aan de neoliberale beleidslapzwanserij van de afgelopen tientallen jaren, en te vervangen door het besef dat overheidsingrepen nodig zijn om publieke belangen te borgen. Maar laat die vooral financieel en fiscaal van aard zijn: die zijn bewezen effectief en efficiënt, duwen bedrijven de goede richting op maar laten ze ook vrij die beste maatregelen op het beste moment te kiezen om zakelijk invulling te geven aan de publieke belangen. Die worden dan via betere spelregels beloond, in plaats van zoals nu bestraft.

Mijn zorg is echter dat de kennis en kunde op het toenmalige departement van VROM, nu Infrastructuur en Waterstaat (de M van Milieu is geheel verdwenen) niet meer beschikbaar is om passende beleidsinstrumenten te ontwikkelen. Dat is echter wel een vak: er zijn milieukundig onderlegde economen, fiscalisten en juristen nodig om algemene ideeën op te werken tot uitvoerbare en wettelijk verankerde instrumenten. Daar is nog wel een wereld te winnen. Maar misschien is de komende jaren, zolang die kennis niet toereikend is, van de nood een deugd maken. Het op de circulaire economie gerichte bedrijfsleven doet er goed aan zelf uit te broeden welk instrumentarium nodig zal zijn, zelf uit te werken hoe dat geoperationaliseerd kan worden. Naarmate de tijd verder rijpt en de kwetsbaarheid van de economie steeds meer zichtbaar en problematisch wordt, zal de ontvankelijkheid voor echte sturing waarschijnlijk wel groeien. Dan kunnen we maar beter klaar staan met goed doordachte beleidsinstrumenten, in plaats van dan pas te starten met de voorbereidingen.

Jan Paul van Soest

  • Beleid
  • Column
Gerelateerde artikelen
BEwerken ONLINE
Inventariseren Zeer Zorgwekkende Stoffen in afvalstoffen: wie is aan zet?

Veel bedrijven in de sloop- en recyclingsector worden de laatste tijd geconfronteerd met verzoeken van het bevoegd gezag om inzichtelijk te maken of, en zo ja, welke Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) in...

Thermische_reinigingsinstallatie
Raad van Arbitrage: export van TAG komt aannemer duur te staan

De Raad van Arbitrage in bouwgeschillen heeft onlangs in hoger beroep beslist dat een aannemer ruim een kwart miljoen euro moet terugbetalen aan de gemeente Haarlemmermeer. De aannemer had verzuimd om...

Foto_Recypedia_AERIUS
AERIUS

AERIUS is het nationale instrumentarium voor berekening van stikstofdepositie. Het RIVM, vergunningverleners en overheden gebruiken AERIUS voor de monitoring van de stikstofdepositie.

TomBerendsen_bij_Van_Werven
CDA lijsttrekker voor het Europees Parlement Tom Berendsen op bezoek bij Van Werven

Europese samenwerking is van groot belang, zeker ook voor de recycling- en secundaire grondstoffensector. Op 22 november 2023 vonden de Tweede Kamerverkiezingen in Nederland plaats en in juni 2024 vol...

Knelpunt_web
Knelpunten Regeling Bodemkwaliteit toegelicht

In het vorige nummer van BEwerken was te lezen dat met de introductie van de Omgevingswet een nieuwe Regeling bodemkwaliteit 2022 meekomt die aandacht behoeft in de sector. De genoemde zorgpunten is i...

Foto Vivianne
Er is nog veel werk aan de winkel

Sinds januari 2022 is mevrouw Vivianne Heijnen onze Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Eerder dit jaar vroegen we haar naar de stand van zaken rondom het Nationaal Programma Circulaire...

Jouw voordelen.kwaliteitsborger shutterstock_WEB
Ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen komt er aan

Naast de Omgevingswet is ook de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) vanaf 1 januari 2024 van kracht. Weliswaar in eerste instantie alleen voor nieuwbouw, maar vanaf 1 juli 2024 ook voor verbou...

Foto_Verkiezingen_Web
Een nieuw geluid?

Nu de uitkomst van de Tweede Kamerverkiezingen bekend is, kan begonnen worden met de kabinetsformatie en het opstellen van het regeerakkoord. Wat betekent dit voor het behalen van de Circulaire doelst...

Tom Berendsen bezoek Van Werven
CDA lijsttrekker voor het Europees Parlement Tom Berendsen op bezoek bij Van Werven

Europese samenwerking is van groot belang, zeker voor de recycling- en secundaire grondstoffensector. Op 22 november vinden de Tweede Kamerverkiezingen in Nederland plaats en in juni 2024 volgen de ve...

shutterstock_WEB
Omgevingswet ondermijnt circulariteit bouwgrondstoffen

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zal er ook een aangepaste Regeling bodemkwaliteit van kracht zijn. Hierin zijn enkele nieuwe regels opgenomen, die voor bouwstofproducente...

Doolhof van vergunningen
Vergunningprocedures stroperig en traag; hoe komt dat?

Artikel door ing. Norma van den Wijngaard – de Graaf, senior-adviseur milieu bij Milon Ik hoor met enige regelmaat ondernemers verzuchten dat procedures zo lang duren. Ook krijg ik vaak de vraag of ik...

Gevaarlijke stoffen foto
Blootstelling aan gevaarlijke stoffen als thema van jaarcongres Stichting Arbocatalogus Afvalbranche

Op donderdag 2 november 2023 organiseert de Stichting Arbocatalogus Afvalbranche (StAA) haar jaarlijkse congres. Dit jaar staat dat in het teken van werken met gevaarlijke stoffen. Het congres richt z...

BRBS Recycling
122 klimaatmaatregelen voor een rechtvaardig klimaatbeleid

Op 26 april 2023 presenteerde, inmiddels demissionair, minister voor Klimaat en Energie Rob Jetten 122 klimaatmaatregelen. Dit om zo 22 megaton CO2 te besparen tegen 2030. Zo moet in 2030 de CO2-uitst...

Prinsjesdag
Prinsjesdag

Grote kans dat u juist op Prinsjesdag deze september-editie van BEwerken in de brievenbus heeft gekregen. Een bijzondere en traditionele dag waarop Koning Willem Alexander de Troonrede voorleest.

Rijden of wonen afbeelding
Rijden of wonen?

BRBS Recycling is de branchevereniging voor recyclingbedrijven die bouw- en sloopafval inzamelen, sorteren, recyclen en omzetten naar hernieuwde grondstoffen. Een van de recyclingprocessen is het brek...

pexels-kevin-neiner_WEB
De recyclingbranche in de etalage

In 2021 werd Staatsbosbeheer door Pointer op de vingers getikt, nadat er plasticvervuiling was gevonden in de half verharde paden. Er werden naar aanleiding van deze uitzending Kamervragen gesteld en ...

Foto M-Tech WEB
Energiebesparingsplicht en CRSD

Heeft jouw locatie een energiebesparingsplicht? Vanaf een bepaald jaarlijks energieverbruik zijn bedrijven en gebouweigenaren verplicht energiebesparende maatregelen te nemen. Dit zijn zowel maatregel...

BEwerken ONLINE
Meer inzet van recyclinggranulaat – enkele aanzetten van de Europese Commissie

De Europese Commissie zet aan voor meer recycling van bouw- en sloopafval, dat is in diverse programma’s terug te vinden. Het Circular Economy Action Plan is uiteraard een centrale plek waar veel same...

Drijvend plastic _ artikel Afval of niet tenzij_WEB
Einde-afvalstatus: van ‘nee, tenzij’ naar ‘ja, mits

Halvering van het gebruik van primaire grondstoffen in 2030 Alles wat we om wat voor reden dan ook niet meer gebruiken, moeten we hergebruiken, en dan zo hoogwaardig mogelijk. Dat past bij de ambitie ...

WEB_StAA Jaarcongres 2022
StAA Jaarcongres dit jaar in het teken van blootstelling aan gevaarlijke stoffen

De Stichting Arbocatalogus Afvalbranche blijft zich continu inzetten voor een veilige en gezonde werkvloer. Naast een volle communicatiekalender, diverse beschikbare communicatiemiddelen, het initiati...

Auping
Ministerie van IenW voorziet doorontwikkeling van UPV Vast heeft u de term ‘UPV’ al eens gehoord of heeft u er zelfs al mee te maken gehad. Als profession...

Biobased01
Biobased woningen in Mierlo zeer gewild Een primeur. In het Brabantse Mierlo wordt hard gewerkt aan de bouw van zestien zogeheten biobased w...

Recypedia Hergebruik
Hergebruik Hergebruik is een term die veel gebruikt wordt als het gaat om beheer van afvalstoffen. In het gewon...

Foto_Schofel_Web
Betekenis van de MKI als meetlat en stimulans Op het recyclingsymposium op 21 november 2023 mocht Edwin van der Wel, als lid van het transitieteam...

BEwerken ONLINE
Nieuwe Europese doelen voor bouw- en sloopafval? Voor bouw- en sloopafval geldt op Europees niveau een doelstelling van zeventig procent hergebruik, ...

Nieuwsbrief

* verplicht

Sponsored content

Partner content

Recypedia Hergebruik

Hergebruik

Hergebruik is een term die veel gebruikt wordt als het gaat om beheer van afvalstoffen. In het gewone taalgebruik is het een breed begrip, zie ook het woordenboek: Hergebruik is: 1) Hercirculatie 2) Recirculatie 3) Recycling; Het als product of als materiaal opnieuw gebruiken of het nuttig toepassen... lees meer

Foto_Recypedia_AERIUS

AERIUS

AERIUS is het nationale instrumentarium voor berekening van stikstofdepositie. Het RIVM, vergunningverleners en overheden gebruiken AERIUS voor de monitoring van de stikstofdepositie. lees meer