Hoe een onvoorspelbare CO2-heffing de recyclingbranche in onzekerheid laat
donderdag 11 juni 2026
De Afvalbranche staat voor een onverwachte en ingrijpende uitdaging. De CO2-heffing voor afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) stijgt onverwacht en fors. Veel forser dan iedereen had voorzien. Maar het zijn niet alleen de exploitanten van de AVI’s die deze klap voelen. De consequentie is dat deze hogere heffing achteraf wordt doorberekend aan inzamelaars, recyclers en gemeenten. Dit veroorzaakt veel onzekerheid in de markt en zijn partijen genoodzaakt tot onvoorziene tussentijdse prijsverhogingen.
De oorzaak is structureel: traditioneel wordt de basis voor deze heffing pas achteraf definitief vastgesteld door de Nederlandse Emissieautoriteit (NEa). Terwijl op dat moment tarieven, contracten en begrotingen allang zijn overeengekomen. Geen enkel bedrijf of gemeente kan op basis van deze methodiek sluitend begroten. Dit is een onwerkbare en onhoudbare situatie voor de gehele afvalketen.
Wat is er aan de hand?
Sinds 2021 legt het Rijk een CO2-heffing op aan exploitanten van AVI’s vanwege de uitstoot van fossiele CO2. Het doel: circulariteit stimuleren en afvalimport tegengaan. Tot 2025 waren de vrijstellingen hoger dan de heffingen, waardoor AVI’s per saldo geen afdracht hoefden te doen. Dat is nu drastisch veranderd. De onverwachte stijging heeft twee oorzaken.
Ten eerste: meer fossiel afval in de verbrandingsovens.
Rijkswaterstaat onderzoekt elk jaar hoeveel fossiel materiaal, zoals plastic, er in het huishoudelijk restafval zit. Hoe meer fossiel materiaal, hoe hoger de CO2-uitstoot en dus hoe hoger de heffing. Begin 2026 bleek dat dit aandeel flink is gestegen. En voor dit jaar is het nog onzekerder: de definitieve cijfers worden pas in januari 2027 bekendgemaakt, maar men gaat uit van een verdubbeling ten opzichte van eerdere jaren.
Ten tweede: een verandering in de rekenregels.
De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) heeft begin 2025 de berekeningswijze aangepast. Daardoor krijgen AVI’s minder vrijstelling dan voorheen en moeten zij per saldo meer afdragen. Bovendien pakt deze verandering voor iedere AVI anders uit, wat leidt tot extra onduidelijkheid.
De combinatie van deze twee factoren maakt dat de CO2-heffing die eind 2025 werd gecommuniceerd niet meer klopt. AVI’s geven aan dat het werkelijke bedrag kan oplopen tot ruim het dubbele, met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2026. Voor recyclers betekent dit dat zij hun klanten tussentijds moeten confronteren met prijsverhogingen die zij zelf niet hebben kunnen voorzien. Dit schaadt het vertrouwen, zet klantrelaties onder druk en maakt langetermijnafspraken nagenoeg onmogelijk.
Wat moet er veranderen?
BRBS Recycling is niet tegen het principe van een CO2-heffing. Wij steunen beleid dat circulariteit bevordert. Maar een systeem dat structureel onvoorspelbaar is, schiet zijn doel voorbij. Wij pleiten daarom voor twee concrete maatregelen:
1. Publiceer emissiefactoren tijdig
De emissiefactoren moeten structureel eerder worden gepubliceerd. Denk aan het derde kwartaal van het jaar voorafgaand aan het verslagjaar. Een dergelijke systematiek sluit aan bij de wijze waarop het duurzame-energiepercentage voor AVI’s al wordt vastgesteld. Beide worden op basis van dezelfde dataset bepaald.
2. Voorkom naheffingen met terugwerkende kracht
Het is onacceptabel dat bedrijven en gemeenten achteraf worden geconfronteerd met fors hogere kosten over periodes waarover de tarieven al zijn vastgesteld en de begrotingen zijn goedgekeurd. Zolang de emissiefactoren niet tijdig beschikbaar zijn, moet als uitgangspunt worden gewerkt met eerder gepubliceerde, bekende factoren.
Tot slot
De CO2-heffing is bedoeld als instrument voor verduurzaming. In de huidige vorm dreigt het echter een instrument te worden dat voor onzekerheid zorgt, kosten verschuift en de bedrijfsvoering van de gehele afvalketen ontwricht. BRBS Recycling roept de wetgever, de NEa en het Ministerie op om samen met de branche te werken aan een systeem dat wél voorspelbaar en uitvoerbaar is.
Recyclers staan aan de basis van de circulaire economie. Geef hen een stabiel fundament om op te bouwen, geen drijfzand.
Otto Friebel
- Beleid
- Focus
Recycling- en afvalverwerkingsbedrijf Attero vraagt aandacht voor de petitie van vakbond FNV tegen de extreme verhoging van de belasting op de verwerking van restafval met 567 miljoen euro. De petitie...
Sponsored content
265159445.png)
Partner content
Circulaire Economie
Circulariteit
21 mei 2026 Circulariteit betekent het sluiten van grondstofkringlopen, waarbij producten en materialen na gebruik niet als afval eindigen, maar dienen als grondstof voor nieuwe producten. Het doel is waardebehoud van materialen en het creëren van een economie zonder afval, geïnspireerd op natuurlijke cycli. Di... lees meer
Legal
Ketenplan Beton nader bekeken
19 maart 2026 Het Circulair Materialenplan (CMP) heeft het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3) vervangen. Op 30 december 2025 is het CMP in werking getreden. Wat houdt het CMP precies in? Kan het de torenhoge ambitie waarmaken om Nederland in 2050 circulair te maken? Het Ketenplan Beton wordt in dit artikel nader be... lees meer