We use cookies from third party services for marketing activities and to offer you a better experience. Read about how we use cookies and how you can control them by clicking "Privacy Preferences".

Privacy Preferences

When you visit any website, it may store or retrieve information through your browser, usually in the form of cookies. Since we respect your right to privacy, you can choose not to permit data collection from certain types of services. However, not allowing these services may impact your experience.

  • Privacy Policy
    When you visit any of our websites, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and manage your preferences. Please note, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
    REQUIRED
  • Content Delivery Network
    These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalization. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
    REQUIRED
  • Functional (Your preferences for this site)
    Functionality cookies allow websites to remember the user's site preferences and choices they make on the site including username, region, and language. This allows the website to provide personalized features like local news stories and weather if you share your location. They are anonymous and don't track browsing activity across other websites. Functionality cookies can include first party, third party, persistent or session cookies.
  • Statistics (Info on how we can get better)
    These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site, which helps us optimize your experience. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not be able to use your data in this way.
  • Marketing (Advertisement Delivery Network)
    These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.

Privacy policy

Nieuwe Duitse eisen voor gebruik secundaire bouwmaterialen

donderdag 16 mei 2024

Duitsland produceert jaarlijks ongeveer 260 miljoen ton minerale afvalstoffen. Het gebruik van deze materialen heeft zich door de jaren heen bewezen in de bouw. De vraag of secundaire bouwstoffen milieuvriendelijk zijn, was steeds aanleiding tot vragen. Die hoopt men met de nieuwe bouwmaterialenverordening weg te nemen.

Delen

Vragen over bouwgrondstoffenvoorziening, duurzaamheid, circulariteit, milieukwaliteit en bouwkwaliteit. Tegenstellingen lagen voor de hand. Om dit op te lossen publiceerde het milieuministerie op 16 juli 2021 de zogeheten Mantelverordening voor de toepassing van vervangende bouwstoffen en bodembescherming. De Mantelverordening, ook wel Ersatzbaustoffenverordnung (EBV) genoemd, trad op 1 augustus 2023 in werking.

Circulair

Het circulair gedachtegoed is gericht op een zo volledig mogelijk gebruik materialen, een zo min mogelijk gebruik van materialen en elimineren of beperken van verspilling. Bodem- en waterbescherming richt zich echter op het voorkomen van negatieve invloeden op bodem en (grond)water en vergt strenge controle op kleine schaal. De oude Duitse regelgeving had positieve impact op de natuurlijke omgeving, maar hield geen rekening met de gevolgen voor alle grondstoffen vanuit breed perspectief. Het ministerie probeerde deze situatie al jaren op te lossen, maar dat bleek complex in Duitsland, waar de deelstaten veel eigen bevoegdheden hebben en eigen regels hadden met hetzelfde doel.

De Ersatzbaustoffenverordnung geeft regels voor de toepassing van secundaire minerale bouwstoffen in technische werken en regels voor bodembescherming en afval. Daarnaast zijn er kleine wijzigingen in de Stortplaatsverordening en de Verordening bedrijfsafvalstoffen. De uniformering leidt tot meer rechtszekerheid en duidelijkheid voor de toepasser.

Eisen

De EBV gaat over minerale vervangende bouwstoffen. Voorbeelden zijn: gerecycled bouwmateriaal (recyclinggranulaat), grond, bagger, spoorballast en een veelheid aan soorten slakken en assen. Bij de beoordeling van de stoffen wordt rekening gehouden met de uitloogbaarheid bij gebruik in verschillende typen technische constructies. Dit maakt doelgericht werken mogelijk.

Bij de toetsing van de milieukwaliteit van de bouwstoffen wordt uitgegaan van drempelwaarden voor het grondwater of achtergrondwaarden in het grondwater. Op basis hiervan is met modelberekeningen bepaald welke concentraties in eluaat aanwezig mogen zijn.

Tot nu toe werd de schudproef gebruikt als standaard testmethode voor het bepalen van de uitloogbaarheid en deze wordt ook door de EBV gebruikt, echter met een andere L/S verhouding en in combinatie met de kolomproef.

Deze laatste wordt gebruik voor initiële typekeuringen en verificaties. Deze combinatie geeft voor de praktijk veel onzekerheid. Vergelijken van de grenswaarden voor toepassing is door deze opzet niet mogelijk. Bij organische parameters wordt de samenstelling geanalyseerd.

Vereenvoudigen

In de regeling is veel rekening gehouden met de omstandigheden bij toepassing zoals: gevoeligheid van de ondergrond, blootstelling aan weersinvloeden, de mineralogische en chemische binding, matrixvorming. In combinatie met de vele typen constructies maakt dit de regelgeving erg gedetailleerd. Getracht is om dit via ‘inbouwtabellen’ te vereenvoudigen. Normen voor bemonstering, keuringsfrequenties, testen en kwaliteitsborging zijn herzien. De eisen voor bemonstering zijn gebaseerd op richtlijnen voor fysisch, chemisch en biologisch onderzoek in verband met nuttige toepassing/verwijdering van afvalstoffen. Als er een vermoeden bestaat van verhoogde variatie in kwaliteit, moet de bemonsteringsinspanning dienovereenkomstig worden verhoogd.

Er is een meldplicht vooraf en achteraf dienen bewijzen en werkelijk toegepaste hoeveelheden en materiaalklassen te worden gerapporteerd. De gegevens worden in een soort kadaster opgenomen, waarbij duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen materialen van voor de EBV en daarna. De materialen die onder de EBV worden toegepast zijn immers betrouwbaar.

Borging

De eisen aan kwaliteitsborging zijn strenger en daardoor worden meer vrijheden toegestaan bij toepassing. Die borging bestaat uit een bewijs van geschiktheid (een eigenverklaring op basis van productiecontrole) en externe monitoring. In dit verband is er echter een verschil met de vroegere praktijk: terwijl de bouwstoffen voorheen twee tot vier keer per jaar werden bemonsterd en onderzocht door een toezichthoudende instantie, maakt de EBV de onderzoekfrequentie afhankelijk van de geproduceerde hoeveelheid.

De onderzoeksinspanningen nemen onder de EBV duidelijk toe. De Duitse branchevereniging voor recycling pleit voor een vereenvoudiging voor ‘leden van een erkende kwaliteitscontrolegemeenschap’. De legitimering hiervan zou zijn dat er hierbij een ‘derde paar ogen’ is: de controleur gecontroleerd.

Einde-afval

Consensus over einde-afvalcriteria kon niet worden bereikt. Hierdoor blijft de Kaderrichtlijn Afvalstoffen (KRA) leidend. Deze hanteert vier criteria, waarvan de eerste drie over het algemeen niet controversieel zijn. Alleen de formulering in het vierde criterium (‘over het geheel genomen geen schadelijke uitwerking op mens en omgeving’) is onderwerp van discussie gebleken, waarbij de Duitse recyclingbranche aantekent dat het vreemd zou zijn dat dit een probleem zou zijn. Waarvoor worden er anders milieueisen gesteld in de EBV?

Inmiddels is duidelijk dat alleen de beste materiaalklassen voor de een eindeafvalstatus in aanmerking komen. De Duitse brancheverenigingen willen echter de mogelijkheid van einde-afval voor alle materialen openhouden en achten het belangrijk dat dit bindend wordt geregeld teneinde onnodige drempels weg te nemen, verspilling te voorkomen en een circulaire markttoegang mogelijk te maken.

Ervaringen

Het jarenlange wachten op de EBV heeft geleid tot toenemende onzekerheid over de eerdere rijksregels. Samenvattend wordt gesteld dat de nieuwe regels werkbaar zijn, maar op onderdelen is er kritiek. Zo zijn er vragen over de eisen voor waterbescherming en bepaalde uitloogwaarden. Daar zijn evaluatiemomenten voor afgesproken.

De doelstelling van meer evenwicht tussen de eisen voor bodem- en waterbescherming enerzijds en de bevordering van de circulaire economie en het behoud van hulpbronnen anderzijds lijkt wel behaald. Er lijkt een verantwoorde manier te zijn om secundaire bouwstoffen toe te kunnen passen.

In de uitvoering en keuring van bouwstoffen is er echter nog veel onzekerheid en gewenning nodig. In dit opzicht is er bij veel partijen nog een kritische en afwachtende houding te vinden. Het is nog te vroeg om in te schatten wat de effecten zijn op de praktijk voor de verschillende materiaalstromen, alsook op de benodigde stortcapaciteit.

  • Circulaire Economie
  • Recyclen
  • Focus 2
Gerelateerde artikelen
Biobased01
Biobased woningen in Mierlo zeer gewild

Een primeur. In het Brabantse Mierlo wordt hard gewerkt aan de bouw van zestien zogeheten biobased woningen. Dit zijn houten huizen, bedoeld voor de sociale woningbouw. Bijzonder is dat ze na pakweg z...

Foto_Schofel_Web
Betekenis van de MKI als meetlat en stimulans

Op het recyclingsymposium op 21 november 2023 mocht Edwin van der Wel, als lid van het transitieteam circulaire bouweconomie, deelnemen aan de paneldiscussie. Tevoren had hij een stelling ingestuurd o...

IJsselhallen_Zwolle_WEB
Maximaal hergebruik in nieuwe stadsbuurt

De gemeente Zwolle laat een groot deel van de IJsselhallen aan de Rieteweg slopen. Met dit werk maakt Zwolle tussen het Centraal Station, de snelweg A28 en de binnenstad ruimte voor de bouw van de Nie...

Vloeren
CISUFLO: Verbetering circulariteit binnen Europese vloerensector

Binnen de Europese vloerensector wordt naar schatting slechts vijf procent gerecycled. Hoewel er initiatieven zijn op het gebied van terugwinning en hergebruik van materiaal, is downcycling nog de gan...

Seijbel-Photography-5968
Grondstoffenplein een ‘blijver’ op vakbeurs Recycling

“Op het Grondstoffenplein, dat centraal was gesitueerd op de beursvloer, konden leden en donateurs van VERAS, Water Alliance en BRBS Recycling laten zien wat de mogelijkheden zijn van hergebruik en he...

BEwerken ONLINE
Tweede Kans als dé Kans

De transitie naar een circulaire economie vraagt ons als samenleving en branche om onze relatie met materialen opnieuw uit te vinden. Dit vergt innovatie om op een duurzamere wijze met producten en ma...

BEwerken ONLINE
Markt voor circulaire producten groeit

Circulair slopen, beter gezegd het demonteren van te amoveren objecten, wint steeds meer terrein. Voor de vrijkomende materialen is, met name onder particulieren, veel belangstelling. Maar inmiddels n...

BEwerken ONLINE
Recyclinggranulaat: een betrouwbare grondstof

Beton wordt in Nederland al decennialang gerecycled. Aanvankelijk was het recyclen een oplossing voor het betonafval, maar tegenwoordig een ‘must’ in het kader van de transitie naar een circulaire eco...

BEwerken ONLINE
Kunstgrasvelden recyclen tot hoogwaardige nieuwe producten

De nieuwe fabriek van GBN-AGR voor het recyclen van kunstgrassportvelden is inmiddels volledig operationeel. Vlak voor de zomer werd gestart met de verwerking van velden die dit jaar het einde van hun...

Green_Collective_WEB
Gezamenlijke inzameling bedrijfsafval bespaart 853.823 kilometers

Op 11 september 2023 vierden recyclers Renewi en PreZero de vijfjarige samenwerking in Green Collective. Vijf jaar geleden gestart als een white label initiatief in Gouda en inmiddels is het white lab...

Doolhof van vergunningen
De CEO - Circulaire Economie Oproep

BRBS Recycling steunt de oproep van Natuur & Milieu en VNO-NCW aan de Tweede Kamer om te kiezen voor een Circulaire Economie in Nederland.

Circulaire economie NPCE
Maatregel tot verplicht retour nemen van recyclaat binnen een circulaire UPV

Sorteerders en recyclers van afvalstoffen vallend onder een UPV zien mogelijkheden tot het volledig sluiten van de keten en het voorkomen van verlies van waardevolle grondstoffen. Zij roepen dan ook o...

7R Model
Circulair is echt een uitdaging

Marijn Bijleveld is senior onderzoeker en themaleider Grondstofketens bij onderzoeksbureau CE Delft. In die hoedanigheid werkt ze onder meer aan verduurzamingsvraagstukken rond grondstoffen en product...

Foto Recyclingsymposium Seijbel
Circulaire Transitie: Inzichten uit het 11e Recyclingsymposium

Wist u dat de bouw en sloop verantwoordelijk zijn voor de helft van het afval in Nederland, waarvan het grootste deel terugkeert als hernieuwbare grondstof? Met deze vraag opende dagvoorzitter Harry D...

Gescheiden ingezameld kalkzandsteenpuin
Gerecycled kalkzandsteengranulaat officieel erkend als grondstof

Gerecycled kalkzandsteengranulaat is door de FUMO, de omgevingsdienst van Friesland, officieel erkend als grondstof. Eerder werd het granulaat, gemaakt van kalkzandsteenpuin, nog gezien als afval. Dit...

Foto einde afval
Prioritering van materiaalstromen voor Europese einde-afvalcriteria

De Europese Green Deal1 heeft als doel de EU te transformeren tot een moderne, grondstoffenefficiënte en competitieve economie, vooral door economische groei te ontkoppelen van het gebruik van hulpbro...

Foto Ton_WEB
12 vragen aan Ton van der Giessen (BRBS Recycling)

Recyclingbedrijven acteren tussen twee vuren. Ze moeten er aan de ene kant in slagen om een goede prijs voor afvalstromen te bieden, terwijl de daaruit geproduceerde secundaire grondstoffen ook nog ee...

Earth Overshoot Day 2_WEB
Earth Overshoot Day: hoe gaan we om met onze hulpbronnen?

De exploitatie van de aarde neemt elk jaar toe en er worden meer hulpbronnen verbruikt dan de planeet kan bieden. Earth Overshoot Day benadrukt dit probleem door nauwkeurig de datum te definiëren waar...

Rec.Symp 2022_WEB
Oud is het Nieuwe Nieuw!

Het thema van de 11e editie van het Recyclingsymposium is bekend. Onder de titel “Oud is het Nieuwe Nieuw!” zal uitgebreid aandacht besteed worden aan losmaken, hergebruiken, recycling en circulair bo...

Foto Weeting WEB
Weeting circulair bouwen: maken internationale standaarden het verschil?

De druk om versneld van een lineaire naar een circulaire economie te komen wordt steeds verder opgevoerd: met het verscherpen van de MPG in 2025 wordt het belangrijker dan ooit om hergebruikte materia...

Auping
Ministerie van IenW voorziet doorontwikkeling van UPV Vast heeft u de term ‘UPV’ al eens gehoord of heeft u er zelfs al mee te maken gehad. Als profession...

Biobased01
Biobased woningen in Mierlo zeer gewild Een primeur. In het Brabantse Mierlo wordt hard gewerkt aan de bouw van zestien zogeheten biobased w...

Recypedia Hergebruik
Hergebruik Hergebruik is een term die veel gebruikt wordt als het gaat om beheer van afvalstoffen. In het gewon...

Foto_Schofel_Web
Betekenis van de MKI als meetlat en stimulans Op het recyclingsymposium op 21 november 2023 mocht Edwin van der Wel, als lid van het transitieteam...

BEwerken ONLINE
Nieuwe Europese doelen voor bouw- en sloopafval? Voor bouw- en sloopafval geldt op Europees niveau een doelstelling van zeventig procent hergebruik, ...

Nieuwsbrief

* verplicht

Sponsored content

Partner content

Wilbert van Eijk gezicht_web

Einde-afval: de producent bewijst, en dan?

In een circulaire economie worden afvalstoffen opnieuw gebruikt. Een belangrijk juridisch thema betreft de vraag wanneer een afvalstof het afvalstoffenkarakter heeft verloren. In dit artikel staat de auteur, Wilbert van Eijk, Advocaat bij van Iersel Luchtman Advocaten, stil bij de Europese einde-afv... lees meer

Urban Mining -EIB rapport

Materiaalstromen in de bouw en infra

In vervolg op het in januari 2020 verschenen rapport “Materiaalstromen, milieu-impact en energieverbruik in de woning- en utiliteitsbouw” is in 2022 aanvullend de GWW in kaart gebracht. De studie is uitgevoerd door EIB, Metabolic en SGS Search. Resultaat is een kwantitatieve schets van de materiaals... lees meer