Vulstoffen
donderdag 19 januari 2023
Vulstof is een fijn materiaal met korrels kleiner dan 63 μm. Vulstoffen worden gebruikt in beton en in asfalt, maar kennen ook toepassingen in vele andere industrieën (verf, kunststof, voeding, keramiek). Afhankelijk van het toepassingsgebied kunnen specifiekere definities voor vulstof bestaan. Vulstoffen in beton en asfalt zijn minerale of steenachtige materialen die worden verkregen uit natuurlijke, kunstmatige, industriële of gerecyclede bronnen.
Vulstoffen kunnen de eigenschappen van mengsels verbeteren. Dit kan te maken hebben met bijvoorbeeld verwerkbaarheid, dichtheid en sterkte. Vaak bevatten toeslagmaterialen van zichzelf reeds een hoeveelheid zeer fijn materiaal dat als vulstof kan dienen. Dat is echter niet altijd het geval, bijvoorbeeld wanneer toeslagmaterialen nat zijn gewonnen of bij het opwerkingsproces worden gewassen. Hierbij gaat de vulstoffractie grotendeels verloren. Ook worden vulstoffen gebruikt als kleurstof.
Vulstoffen in beton
De meeste vulstoffen zijn inert, maar sommige hebben een bindende werking of versterken de binding. Inerte vulstoffen geven meer samenhang en stabiliteit in de betonspecie of worden toegepast om de structuur en dichtheid te verbeteren. Inerte vulstoffen moeten voldoen aan NEN-EN 12620 'Toeslagmaterialen voor beton'.
Onder bepaalde voorwaarden is het toegestaan (een gedeelte van) de vulstof als bindmiddel te beschouwen.
Kleurstoffen zijn zeer fijn gemalen metaalverbindingen. Deze hebben niet alleen effect op kleur, maar kunnen grote invloed hebben op de eigenschappen van de betonspecie. Bijvoorbeeld de waterbehoefte kan sterk toenemen.
Vulstoffen in asfalt
Vulstof vergroot de samenhang van het asfaltmengsel door opvulling van het mineraal aggregaat. Het geeft stabiliteit tijdens verwerking en gebruik. Vulstof heeft een groot specifiek oppervlak waardoor het de werking van bitumen verbetert, weerstand tegen vermoeiing biedt en de stabiliteit verbetert.
Voorbeelden
Voorbeelden van vulstoffen zijn: kalksteenmeel, siliciumdioxidemeel, kwartsmeel, poederkoolvliegas, AEC-vliegas, as uit slibverbranding, papieras, kalkhydraat, vulstof uit de thermische reiniging van asfalt, vulstof van ELO-staalslakken. Vaak worden mengsels van vulstoffen gemaakt om de gewenste eigenschappen te verkrijgen. Dit wordt composietvulstof genoemd.
De herkomst van vulstoffen impliceert dat soms zorgwekkende stoffen kunnen voorkomen. Meestal worden deze stoffen in de matrix van het eindproduct opgesloten en kunnen deze daarna niet meer vrijkomen in het milieu. Toch wordt bij sommige vulstoffen een beperkt gebruik aanbevolen.
Kwaliteit
De kwaliteit van vulstoffen wordt bepaald door gradering, vorm, hoekigheid, textuur, dichtheid, holle ruimte, mineralogische samenstelling, oplosbaarheid, zwelling, absorbtievermogen. Ondanks de lage doseringen is de invloed op het gedrag van het mengsel groot. Afhankelijk van het toepassingsgebied zijn er verschillende certificatieregelingen voor de kwaliteitsborging van vulstoffen.
- Breken
- Recycling
- Grondstoffen
- Dossiers
- Circulaire Economie
- Recypedia
Beleid
Zorgen over gevolgen van twee-dagen termijn uit herziene EVOA
3 september 2026 Een aantal brancheorganisaties voor de recyclingsector maakt zich ernstige zorgen over de twee-dagen termijn die voortkomt uit de herziening van de herziening van de Europese Verordening Overbrenging van Afvalstoffen (EVOA). BRBS Recycling is een van die organisaties. lees meer
Legal
Ketenplan Beton nader bekeken
19 maart 2026 Het Circulair Materialenplan (CMP) heeft het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3) vervangen. Op 30 december 2025 is het CMP in werking getreden. Wat houdt het CMP precies in? Kan het de torenhoge ambitie waarmaken om Nederland in 2050 circulair te maken? Het Ketenplan Beton wordt in dit artikel nader be... lees meer