We use cookies from third party services for marketing activities and to offer you a better experience. Read about how we use cookies and how you can control them by clicking "Privacy Preferences".

Privacy Preferences

When you visit any website, it may store or retrieve information through your browser, usually in the form of cookies. Since we respect your right to privacy, you can choose not to permit data collection from certain types of services. However, not allowing these services may impact your experience.

  • Privacy Policy
    When you visit any of our websites, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and manage your preferences. Please note, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
    REQUIRED
  • Content Delivery Network
    These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalization. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
    REQUIRED
  • Functional (Your preferences for this site)
    Functionality cookies allow websites to remember the user's site preferences and choices they make on the site including username, region, and language. This allows the website to provide personalized features like local news stories and weather if you share your location. They are anonymous and don't track browsing activity across other websites. Functionality cookies can include first party, third party, persistent or session cookies.
  • Statistics (Info on how we can get better)
    These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site, which helps us optimize your experience. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not be able to use your data in this way.
  • Marketing (Advertisement Delivery Network)
    These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.

Privacy policy

Einde afval voor recycling-granulaat, de stand van zaken

donderdag 2 december 2021

Al meer dan vijf jaar is er in Nederland officiële erkenning dat recycling granulaat geen afvalstof is maar een product. Voor producenten en afnemers lijkt dat inmiddels een gewone zaak, maar is dat ook zo? In dit artikel gaan we in op de ervaringen met “einde-afval” en plaatsen we de situatie in Nederland in een breder perspectief.

Delen

Een korte historie

Het feit dat recycling granulaat geen afvalstof is werd al eerder door de meeste betrokkenen erkend. Veel producenten, afnemers en bevoegde gezagen behandelden het product al als een grondstof en niet als een afvalstof. Rond 2010 kwam daar enige verandering in, in toenemende mate werden partijen recyclinggranulaat door toezichthouders gezien als afvalstof. Dit leidde tot frictie en onbegrip en tot de wens om het voor eens en altijd goed te regelen.

De Kaderrichtlijn Afvalstoffen (KRA) maakt het mogelijk voor lidstaten om nationale einde-afval regelingen op te stellen. Deze kans is door het ministerie van IenW samen met BRBS Recycling aangegrepen. Met technische input vanuit de sector en aan de hand van bijeenkomsten met alle betrokkenen is de eerste einde-afval regeling in Nederland tot stand gekomen. Daarmee is volledige duidelijkheid geschept over het moment waarop recycling granulaat ophoudt een afvalstof te zijn. Maar tevens is erkenning gegeven aan recyclers dat zij grondstofleverancier zijn van hoogwaardige bouwstoffen.

Een unieke regeling

De einde-afval regeling voor recycling granulaat is nog steeds de enige einde-afval regeling in zijn soort in Nederland. En dat is best wel uniek. Maar ook als we kijken naar wat er elders in Europa gebeurt, dan blijkt het aantal nationale einde-afvalregelingen beperkt te zijn. Onze nationale regeling is en blijft een prestatie van formaat.

In het bijzonder blijkt dat er voor recyclinggranulaat slechts twee andere einde-afval regelingen bestaan, namelijk in Vlaanderen en Oostenrijk. Door de FIR zijn de drie regelingen geanalyseerd, daaruit kwamen interessante overeenkomsten naar voren, maar ook duidelijke verschillen. De verschillen vinden hun basis in de lokale wetgeving: alleen in Nederland is sprake van een op zich staande regeling waarin veel kon worden verwezen naar reeds bestaande wetgeving. Dit is bijvoorbeeld in Oostenrijk anders, daar is het einde-afval opgenomen in een alomvattende regeling voor bouw- en sloopafval.

Uit contacten in Europa blijkt dat men vaak jaloers kijkt naar de situatie in Nederland. In veel lidstaten is men er op gebrand om een einde-afval regeling voor recyclinggranulaat te hebben. Daarmee ontstaat er immers een goede afzetmarkt voor het product, is het idee. De vraag is of dit laatste inderdaad het geval is. Zowel in Oostenrijk, Vlaanderen als Nederland bestond er al een goede afzetmarkt en ook goede regelgeving voor recyclinggranulaat. De vleug van “afval, minderwaardig” was daarmee al weggenomen. Met einde-afval wordt recht gedaan aan de kwaliteit en goede status. In het buitenland is daar minder sprake van.

Eenvoud van de regeling

Een belangrijk uitgangspunt bij het opstellen van de regeling was, dat deze een vergelijkbare vorm zou krijgen als bestaande Europese regelingen (zoals bijvoorbeeld voor schroot). Deze regelingen zijn beknopt en overzichtelijk. Voor recyclinggranulaat bleek in Nederland al voldoende basis te zijn om een regeling op te tuigen. Deze basis bleek ruim voldoende om de voorwaarden uit KRA te kunnen uitwerken. Belangrijke elementen zoals technische vereisten, milieukundige toetsing en kwaliteitsborging waren al lang geregeld (in respectievelijk het produceren conform Europese productnormen, het Besluit Bodemkwaliteit en de BRL2506). Feitelijk vormt de bestaande regeling een elegante samenvatting (codificering) van de meest relevante zaken die er al waren, toegespitst op het voldoen aan de voorwaarden uit de KRA.

Conformiteitsverklaring verplicht

In de praktijk betekent dit dat er voor producenten niets is veranderd. Zij konden en kunnen doorgaan op dezelfde manier van produceren en borgen van kwaliteit, met als resultaat dat het product nu officieel einde-afval is. De enige extra voorwaarde is dat een producent actief verklaart te voldoen aan de eisen uit de regeling en een conformiteitsverklaring beschikbaar stelt. Dit houdt in dat niet alle recyclinggranulaat automatisch einde afval is, maar dat alleen recyclinggranulaat dat aan de vereiste regels (technische- en milieukwaliteit, een kwaliteitszorgregeling en externe controle daarop) voldoet ook daadwerkelijk einde afval kan zijn. De producent moet tevens de genoemde conformiteitsverklaring opstellen en deze duiden in zijn transportdocumentatie.

Ervaringen met de regeling

In 2017 is een evaluatie uitgevoerd van de regeling. Er zijn tien bedrijven uit de ledenbestanden van BRBS Recycling en BMR benaderd. Vier van de bedrijven maakten geen gebruik van de regeling, vooral omdat in hun geval de discussie niet speelt ofwel omdat men er sowieso van uit gaat dat recyclinggranulaat geen afvalstof is. Uit gesprekken met bedrijven bleek onder andere het volgende:

  • Men is blij met duidelijkheid over de status van recycling granulaat
  • Met bevoegde gezagen is discussie over zaken als geleidebiljetten verstomd, het gebruik van de GN-code in plaats van de Euralcode levert nog wel eens vragen op
  • Toepassing van de regeling heeft geleid tot minder papieren rompslomp

Conclusie was dat de Regeling goed functioneert en uit reacties van bedrijven blijkt dat dit nog steeds het geval is. Men is blij met het verbeterde imago dat met de einde-afvalstatus samenhangt. Ook is van belang dat de ontvanger van de einde-afval recyclinggranulaten geen afvalstoffenvergunning meer nodig heeft wat een belangrijk positief effect heeft op de afzetbaarheid van het recyclingproduct.

De toekomst van einde-afval

In de kaderrichtlijn afvalstoffen en ook op Nederlands niveau is getracht om de eisen voor einde-afval te vereenvoudigen. Gezien de jurisprudentie en logica die achter deze regels schuil gaat, is dit echter niet eenvoudig gebleken. Het is daarom niet te verwachten dat dit snel verandert. Geluk voor de recyclinggranulaten was en is dat het omliggende regelgevende kader al goed is ingericht en dat het einde-afvalproduct in zijn toepassing erg wordt gewaardeerd. Dit is voor veel andere stoffen  (nog) niet het geval, waardoor het voor die materialen veel lastiger is om een sluitende einde-afvalregeling op te stellen.

In (gemengd) bouw- en sloopafval komen meer materialen voor die worden gerecycled en die zo op het oog geen afvalstof meer vormen. Helaas is het niet altijd mogelijk dit eenduidig vast te stellen omdat voor deze materialen heldere criteria zoals voor recyclinggranulaat ontbreken. Het komt dan aan op “case-by-case” beoordelingen. In de praktijk blijkt dit een moeizame route te zijn.

Op Europees niveau is recent weer een nieuw traject gestart dat zich richt op einde-afval voor verschillende materialen en afvalstoffen. Inert bouw- en sloopafval wordt daarbij onder de loep genomen. Dit biedt zowel kansen als bedreigingen. Voor recyclers in diverse lidstaten zou een Europese regeling voor recyclinggranulaat welkom zijn. Zo is bijvoorbeeld in Italië een patstelling ontstaan die wellicht via Brussel is op te lossen. Voor Nederland is het echter oppassen. Een Europese regeling mag uiteraard niet het bestaande hoge niveau aantasten of er bijvoorbeeld toe leiden dat recyclinggranulaat ineens toch weer een afvalstof wordt. Daarvoor is inzet van de branche en van het ministerie gewenst.

  • Recycling
  • Breken
  • Grondstoffen
  • Afvalstoffen
  • Wetgeving
Gerelateerde artikelen
BEwerken ONLINE
Recyclinggranulaat – Kwaliteit deel 8; Regelgeving

De kwaliteit van recyclinggranulaten wordt niet alleen bepaald door recyclingbedrijven zelf. Er zijn veel schakels in de recyclingketen die hier een rol in spelen. Op cruciale plaatsen in de keten zij...

BEwerken ONLINE
Recypedia: Bijproduct

Een stof is afval of niet. Een bijproduct is geen afval.

BEwerken ONLINE
Teerhoudend asfalt volledig circulair

Op 16 oktober 2021 is teerhoudend asfaltgranulaat (TAG) in Nederland wettelijk geclassificeerd als gevaarlijke afvalstof. Dit is gebeurd met het in werking treden van de Regeling van de Staatssecretar...

BEwerken ONLINE
Circulair bouwen met het Moederbestek

Dat we met circulariteit aan de slag moeten in de bouw, dat is wel duidelijk. Ambities vanuit de EU, de Nederlandse regering en het Betonakkoord kunnen echter alleen waargemaakt worden als we ook aan ...

BEwerken ONLINE
Generieke richtlijn grondstoffen voor circulair beton

De nieuwe CROW-CUR Richtlijn 2:2021 Beoordelingssystematiek grondstoffen op geschiktheid voor circulair beton is beschikbaar. De Nederlandse overheid heeft de beleidsdoelstelling dat de Nederlandse ec...

BRBS Recycling
Feitenonderzoek immobilisatie

Een immobilisaat is volgens het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) een “technologische ingreep waarbij de fysische en/of chemische eigenschappen van een afvalstof worden gewijzigd, zodanig dat de kans o...

Foto Jeanette_web
ZZS in afvalstoffen

Het onderwerp Zeer Zorgwekkende Stoffen (hierna: ZZS) in afvalstoffen blijft actueel. Nogmaals, ZZS zijn chemische stoffen die in producten zijn verwerkt, en als zorgwekkend voor mens en milieu moeten...

BRBS Recycling
De opslagduur van afvalstoffen onder de Omgevingswet

De inwerkingtreding van de Omgevingswet houdt de gemoederen al geruime tijd bezig. Meerdere malen is de inwerkingtreding uitgesteld; de gebruikers waren er nog niet klaar voor en ICT-systemen nog niet...

BEwerken ONLINE
‘Niets is afval, tenzij...

Ruim een jaar geleden is in een kamerbrief aangekondigd dat het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) zal worden opgevolgd door een Circulair materialenplan (CMP1).

BEwerken ONLINE
Nieuwe versie AERIUS Calculator geeft hogere berekende stikstofdepositie aan

Vanaf 15 oktober 2020 moet de release van een nieuwe versie van AERIUS Calculator worden gebruikt om stikstofdepositieberekeningen uit te voeren, waarmee onder meer het effect van een industriële acti...

TAG kaarten
Gemeenten kunnen helpen bij verantwoorde verwerking van teerhoudend asfalt

Er ligt nog circa 40 miljoen ton teerhoudend asfalt in het Nederlandse wegennetwerk. Om het kankerverwekkende teer conform rijksbeleid te vernietigen dient teerhoudend asfalt thermisch te worden gerei...

Balken 2e kans
2e Kans bouwmaterialen, a way of life

Een duurzamere wereld is een circulaire wereld. En ondanks dat we weten dat aan de voorkant van de keten grote stappen gezet moeten worden door particulieren en bedrijven, kijkt men ook naar de afval-...

Asfalt artikel_WEB
De duurzame vooruitgang in de asfaltindustrie

De asfaltindustrie staat al geruime tijd onder druk om de productieprocessen te verduurzamen en heeft de afgelopen 1,5 tot 2 jaar ontzettend hard gewerkt aan de verduurzaming van de sector. Voor BEwer...

BRBS Recycling
Recycling glas en steenwol

Met mijn technische marketing en sales achtergrond en ervaring in innovatie implementatie was het spannend te mogen spreken in Lissabon bij de afsluiting van het Wool2Loop project. Het hele proces beh...

BEwerken ONLINE
LCA MRPI Recyclinggranulaten vernieuwd

Aanvankelijk was de animo om de Levenscyclusdata (LCA cijfers) voor recyclinggranulaat te herzien niet groot. De milieu-impact is al laag en wezenlijke proceswijzigingen zijn beperkt, waardoor er niet...

BEwerken ONLINE
Recyclinggranulaten – kwaliteit deel 7; Het belang van KOMO BRL 2506-1

De bewijsvoering van de kwaliteit van recyclinggranulaat is verdeeld over meerdere bewijsmiddelen. Voor afnemers van deze producten is het niet altijd duidelijk wat ze moeten vragen of wat de document...

BRBS Recycling
Van metselwerkpuin naar een nieuwe hoogwaardige baksteen

De circulaire economie is een onderwerp dat door de gehele bouwkolom steeds meer weerklank krijgt en uiteraard van groot belang is. Dit geldt niet alleen voor de beton- maar ook voor de keramische ind...

BRBS Recycling
Voorzichtig slopen om grondstoffen te behouden

Een derde van het totale afvalvolume is bouw- en sloopafval. Bij elkaar gaat het in Nederland om ongeveer 24 miljoen ton dat voor meer dan 95% gerecycled wordt. “De branche heeft zich hard gemaakt om ...

BRBS Recycling
Proeftuin menggranulaat met minder betongranulaat (<50%)

Van de in april gepresenteerde proeftuinen is die van menggranulaat met minder betongranulaat er eentje. In de proeftuin wil BouwCirculair in de praktijk aantonen of het kwalitatief en technisch mogel...

betongranulaat_web
Het Circulair Materialenplan

LAP3 is een plan dat op landelijk niveau wordt opgesteld en waarmee vergunningverleners bij omgevingsdiensten rekening dienen te houden. Het LAP is daarmee bepalend voor de vraag welke activiteiten me...

FOTO_WEB_TwistGroup
Denken, Doen en Doorpakken Walter Batenburg is al ruim dertig jaar werkzaam in de afvalsector. Sinds februari vormt hij samen m...

Seijbel-Photography-5968
Grondstoffenplein een ‘blijver’ op vakbeurs Recycling “Op het Grondstoffenplein, dat centraal was gesitueerd op de beursvloer, konden leden en donateurs v...

Thermische_reinigingsinstallatie
Raad van Arbitrage: export van TAG komt aannemer duur te staan De Raad van Arbitrage in bouwgeschillen heeft onlangs in hoger beroep beslist dat een aannemer ruim ...

Foto_Juridische_Bijdrage
Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet: enkele wijzigingen Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 doen zich ook veranderingen voor in he...

Foto_Mark_Kuijken
Water aan de lippen Op 17 januari 2024 richtte ik als voorzitter van BRBS Recycling het woord tot de leden en donateurs ...

Nieuwsbrief

* verplicht

Sponsored content

Partner content

Foto_Recypedia_AERIUS

AERIUS

AERIUS is het nationale instrumentarium voor berekening van stikstofdepositie. Het RIVM, vergunningverleners en overheden gebruiken AERIUS voor de monitoring van de stikstofdepositie. lees meer

Foto_Juridische_Bijdrage

Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet: enkele wijzigingen

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 doen zich ook veranderingen voor in het toezicht op en de handhaving van regels omtrent de fysieke leefomgeving. In dit artikel staat de auteur stil bij de hoofdlijnen van de veranderingen. Wat betekent het uitgangspunt van minder vergunn... lees meer