We use cookies from third party services for marketing activities and to offer you a better experience. Read about how we use cookies and how you can control them by clicking "Privacy Preferences".

Privacy Preferences

When you visit any website, it may store or retrieve information through your browser, usually in the form of cookies. Since we respect your right to privacy, you can choose not to permit data collection from certain types of services. However, not allowing these services may impact your experience.

  • Privacy Policy
    When you visit any of our websites, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and manage your preferences. Please note, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
    REQUIRED
  • Content Delivery Network
    These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalization. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
    REQUIRED
  • Functional (Your preferences for this site)
    Functionality cookies allow websites to remember the user's site preferences and choices they make on the site including username, region, and language. This allows the website to provide personalized features like local news stories and weather if you share your location. They are anonymous and don't track browsing activity across other websites. Functionality cookies can include first party, third party, persistent or session cookies.
  • Statistics (Info on how we can get better)
    These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site, which helps us optimize your experience. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not be able to use your data in this way.
  • Marketing (Advertisement Delivery Network)
    These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.

Privacy policy

Recyclinggranulaat – Kwaliteit deel 8; Regelgeving

donderdag 9 juni 2022

De kwaliteit van recyclinggranulaten wordt niet alleen bepaald door recyclingbedrijven zelf. Er zijn veel schakels in de recyclingketen die hier een rol in spelen. Op cruciale plaatsen in de keten zijn (wettelijke) regels gesteld om dit in goede banen te leiden. Regels zijn een belangrijke basis voor de circulaire economie, maar er is een woud aan regels. Het is indrukwekkend om te zien hoeveel er van toepassing zijn wanneer we steenachtig afval willen bewerken tot een waardevolle grondstof. We lichten er een paar in dit artikel toe, met oog op circulaire economie en recycling.

Delen

Stortverbod

Puin (steenachtig afval) brandt niet en het storten ervan is niet toegestaan. Zo heeft het stortverbod voor bouw- en sloopafval op een relatief makkelijke manier een hele economie op gang geholpen waar recycling de norm is, waar meer dan 20 miljoen ton afvalstoffen in grondstoffen worden omgezet en waar de marktwerking er voor zorgt dat er geen overheidsgeld aan besteed hoeft te worden.

Wet milieubeheer, Omgevingswet (Ow), Activiteitenbesluit, Besluit melden afvalstoffen

De Omgevingswet bepaalt dat afvalstoffen naar daarvoor vergunde inrichtingen moeten worden gebracht. Dat zorgt ervoor dat deze niet diffuus verdwijnen in de omgeving. Omdat het vergunde activiteiten betreft vindt bewerking plaats in een gecontroleerde omgeving. Dit heeft voordelen voor milieuaspecten zoals geluid, stof, bodem, water en lucht. Belangrijk is ook dat deze vergunde locaties geoptimaliseerd zijn om de aangeboden puinstromen hoogwaardig op te werken tot grondstoffen voor de wegenbouw, betonbouw, baksteenproducten, kalkzandsteenproductie et cetera. Er is buffercapaciteit aanwezig die de aanbodstroom logistiek kan managen tot de geleidelijke grondstofstroom die de industrie vraagt.

Bij de vergunde activiteit zijn eisen van toepassing die bepalen welke stoffen mogen worden geaccepteerd. Hierdoor is er sprake van een activiteit waarbij de processen zijn afgestemd op de te ontvangen stromen, die weer zijn afgestemd op de afzetkanalen. Hiermee is de cirkel weer rond.

LAP3, scheiden, mengen, Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)

Het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP3) stelt regels die in vergunningen moeten worden overgenomen. Voor vele afvalstromen zijn sectorplannen opgesteld, zo ook voor steenachtig afval. De minimum standaard is recycling. Alleen wanneer de kwaliteit het niet toelaat, bijvoorbeeld door aanwezigheid van ZZS, is storten toegestaan.

LAP3 stelt ook regels voor het gescheiden houden van vele afvalstromen en een verbod op mengen. Kort gezegd is mengen alleen toegestaan indien het een functioneel doel dient en dit in de vergunning is toegestaan.

Voor ZZS geldt een minimalisatiebeleid, maar een goed instrumentarium is hier nog niet voor ontwikkeld. Door pas aan het eind van de kringloop de minimalisatieplicht toe te passen voor deze enorme groep van stoffen komt er veel druk op de circulariteit te liggen. Het is van veel stoffen nog onvoldoende bekend waar deze allemaal in zitten. Om deze vervolgens met voldoende betrouwbaarheid en volcontinu te detecteren is een zware opgave. Herkenbaarheid is een vereiste. Voor sommige stromen zal blijken dat recycling simpelweg niet meer mogelijk is en de kans is dat ook gelijkende stromen worden benadeeld. Een voorbeeld zijn asbestgelijkende golfplaten die moeten worden geweerd omdat deze de afzetbaarheid nadelig beïnvloeden.

EU regels

Voorbeelden: de Kaderrichtlijn afvalstoffen (gaat onder andere over einde-afval), EVOA (im- en exportregels), REACH (stoffenregelgeving), CPR (Bouwproductenverordening): het is te veel om hier te behandelen.

Europese regelgeving wordt steeds belangrijker en gedeeltelijk is deze rechtstreeks werkend. Hier zitten belangrijke voordelen in, maar ook potentiële problemen. Zo is Nederland, samen met enkele andere landen een gidsland op gebied van recycling, zeker op het gebied van recycling van steenachtig afval. Nederland heeft een bijzondere geopolitieke situatie en op mineraal gebied een beperkte hoeveelheid eigen grondstoffen. Wil Nederland haar circulaire doelen behalen, dan zal zij in Europese verband veel werk moeten verzetten.

Bouwbesluit

In het Bouwbesluit zijn de regels opgenomen voor sloopactiviteiten. Dit begint bij regels voor asbestinventarisatie en asbestverwijdering. Bij sloop moet een asbestvrijverklaring aanwezig zijn. In principe moet asbest daarom in de rest van de recyclingketen geen probleem meer zijn. Desondanks is er bij de recycling een goede controle op asbest nodig en dit blijkt goed te werken.

Het Bouwbesluit bevat een lijst met afvalstromen  die bij sloop apart moeten worden gehouden en gescheiden moeten blijven. Bijvoorbeeld gevaarlijk afval (asbest, teer) moet direct worden verwijderd. Het steenachtig afval, naast een aantal andere stromen, moet eveneens apart worden gehouden. Dat is iets wat door marktwerking verder wordt ondersteund. De puinstromen gaan naar de verwerkingsopties met het laagste tarief en voor steenachtig afval is dat specifieke puinrecycling. Het is niet aantrekkelijk om puin te laten vermengen met andere  bouw- en sloopafvalstromen omdat de verwerking daarvoor aan hogere tarieven is gebonden.

Besluit mobiel breken

Uitzondering op de verwerking van steenachtig afval onder vergunning (Ow) is het mobiel breken op de slooplocatie. Dat is geregeld in het Besluit mobiel breken en in de toekomst in het Besluit Leefomgeving Bouwwerken (Ow). Mobiel breken wordt gezien als uitzondering op de vergunningvereisten. Omdat dit een tijdelijke activiteit is, heeft de wetgever lichtere voorwaarden voor milieuaspecten en procesvoering geformuleerd. Het is een afweging tussen voor- en nadelen. Voordeel is met name beperking van transport. Het steenachtig afval moet daarom ter plaatse zijn vrijgekomen, aanvoer van elders is verboden. Bij aanvoer van de mobiele apparatuur is zwaar transport benodigd en daarom is de optelsom van transporten van puin, recyclinggranulaten en materieel noodzakelijk om een goed beeld te krijgen van de werkelijke duurzaamheidswinst. Dat leidt ertoe dat het verkregen recyclinggranulaat bij voorkeur ter plaatse wordt toegepast. Bij deze afweging zou ook de hoogwaardigheid van opwerken een rol moeten spelen, maar daar is vooralsnog geen goed instrumentarium voor beschikbaar.

Besluit bodemkwaliteit

Het Besluit bodemkwaliteit stelt regels voor toepassing van bouwstoffen, baggerspecie en grond in de bodem en het oppervlaktewater. Belangrijkste doel is de bodembescherming, maar op een goede tweede plaats heeft het Besluit bodemkwaliteit tot doel het hergebruik te bevorderen. Dat doet het door gelijke eisen te stellen voor secundaire en primaire materialen en door een goed doordacht systeem van keuringen en beproevingen. Dit is een goed werkend systeem gebleken, waarbij wordt opgemerkt dat het risico bestaat dat dit systeem wordt ingehaald door Europese regelgeving voor bouwstoffen en waar deze nuance waarschijnlijk niet zal worden gemaakt.

Hoogwaardige recycling

Opvallend is dat er maar weinig regelgeving is die hoogwaardige recycling stimuleert. De prijs regeert en de markt bepaalt het niveau. Er ligt nog een belangrijke uitdaging: willen we naar een hoger niveau, dan moeten hoogwaardige initiatieven worden beloond. Continuïteit in aanvoer en afzet is nodig en ondernemerszekerheid is vereist om te kunnen investeren. Hopelijk gaat de opvolger van LAP3, het CMP, dit bevorderen.

Toezicht en handhaving

Het is belangrijk dat er op alle regels wordt toegezien. Spreekwoordelijk stroomt afval naar het laagste putje en dat is niet wenselijk. De inzet van Omgevingsdiensten en toezicht is noodzakelijk om een gelijk speelveld te bevorderen en de circulaire economie te steunen. Er wordt veel gemopperd op wetgeving en het is vaak lastig om alle regels, die soms zelfs tegenstrijdig zijn, op te volgen. Toch blijkt dat recycling ermee kan worden gestimuleerd en dat op deze manier deze sluitschakel van de circulaire economie efficiënt wordt gestimuleerd en voorziet in een belangrijke grondstoffenstroom. Dit kan een voorbeeld zijn van hoe het ook voor andere stromen kan werken. Regelgeving is hard nodig voor het bereiken van een circulaire economie!

  • Recycling
  • Wetgeving
  • Breken
  • Grondstoffen
  • Publicaties
  • Peter Broere
Gerelateerde artikelen
BEwerken ONLINE
LCA MRPI Recyclinggranulaten vernieuwd

Aanvankelijk was de animo om de Levenscyclusdata (LCA cijfers) voor recyclinggranulaat te herzien niet groot. De milieu-impact is al laag en wezenlijke proceswijzigingen zijn beperkt, waardoor er niet...

BEwerken ONLINE
Recyclinggranulaten – kwaliteit deel 7; Het belang van KOMO BRL 2506-1

De bewijsvoering van de kwaliteit van recyclinggranulaat is verdeeld over meerdere bewijsmiddelen. Voor afnemers van deze producten is het niet altijd duidelijk wat ze moeten vragen of wat de document...

BEwerken ONLINE
Einde afval voor recycling-granulaat, de stand van zaken

Al meer dan vijf jaar is er in Nederland officiële erkenning dat recycling granulaat geen afvalstof is maar een product. Voor producenten en afnemers lijkt dat inmiddels een gewone zaak, maar is dat o...

BEwerken ONLINE
Circulair bouwen met het Moederbestek

Dat we met circulariteit aan de slag moeten in de bouw, dat is wel duidelijk. Ambities vanuit de EU, de Nederlandse regering en het Betonakkoord kunnen echter alleen waargemaakt worden als we ook aan ...

BEwerken ONLINE
Generieke richtlijn grondstoffen voor circulair beton

De nieuwe CROW-CUR Richtlijn 2:2021 Beoordelingssystematiek grondstoffen op geschiktheid voor circulair beton is beschikbaar. De Nederlandse overheid heeft de beleidsdoelstelling dat de Nederlandse ec...

BRBS Recycling
Recyclinggranulaat: Kwaliteitsborging

De kwaliteit van zowel recyclingproducten als recyclinggranulaat is van groot belang voor de acceptatie van deze materialen in de markt. De sector doet veel aan kwaliteitsborging en stelde al in de ja...

BEwerken ONLINE
Nieuwe versie AERIUS Calculator geeft hogere berekende stikstofdepositie aan

Vanaf 15 oktober 2020 moet de release van een nieuwe versie van AERIUS Calculator worden gebruikt om stikstofdepositieberekeningen uit te voeren, waarmee onder meer het effect van een industriële acti...

Asfalt artikel_WEB
De duurzame vooruitgang in de asfaltindustrie

De asfaltindustrie staat al geruime tijd onder druk om de productieprocessen te verduurzamen en heeft de afgelopen 1,5 tot 2 jaar ontzettend hard gewerkt aan de verduurzaming van de sector. Voor BEwer...

BEwerken ONLINE
Recypedia: Bijproduct

Een stof is afval of niet. Een bijproduct is geen afval.

BRBS Recycling
Van metselwerkpuin naar een nieuwe hoogwaardige baksteen

De circulaire economie is een onderwerp dat door de gehele bouwkolom steeds meer weerklank krijgt en uiteraard van groot belang is. Dit geldt niet alleen voor de beton- maar ook voor de keramische ind...

BEwerken ONLINE
Teerhoudend asfalt volledig circulair

Op 16 oktober 2021 is teerhoudend asfaltgranulaat (TAG) in Nederland wettelijk geclassificeerd als gevaarlijke afvalstof. Dit is gebeurd met het in werking treden van de Regeling van de Staatssecretar...

BRBS Recycling
Proeftuin menggranulaat met minder betongranulaat (<50%)

Van de in april gepresenteerde proeftuinen is die van menggranulaat met minder betongranulaat er eentje. In de proeftuin wil BouwCirculair in de praktijk aantonen of het kwalitatief en technisch mogel...

BEwerken ONLINE
Vulstoffen

Vulstof is een fijn materiaal met korrels kleiner dan 63 μm. Vulstoffen worden gebruikt in beton en in asfalt, maar kennen ook toepassingen in vele andere industrieën (verf, kunststof, voeding, kerami...

Recypedia
Hydraulische slak

Hydraulisch recyclinggranulaat is een mengsel van meng- of betongranulaat waaraan 5 tot 20 % (m/m) hydraulische slak is toegevoegd. Hydraulische slak, ook wel stabilisator genoemd, heeft de eigen-scha...

BRBS Recycling
Feitenonderzoek immobilisatie

Een immobilisaat is volgens het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) een “technologische ingreep waarbij de fysische en/of chemische eigenschappen van een afvalstof worden gewijzigd, zodanig dat de kans o...

BEwerken ONLINE
Recyclinggranulaat: een betrouwbare grondstof

Beton wordt in Nederland al decennialang gerecycled. Aanvankelijk was het recyclen een oplossing voor het betonafval, maar tegenwoordig een ‘must’ in het kader van de transitie naar een circulaire eco...

Foto Jeanette_web
ZZS in afvalstoffen

Het onderwerp Zeer Zorgwekkende Stoffen (hierna: ZZS) in afvalstoffen blijft actueel. Nogmaals, ZZS zijn chemische stoffen die in producten zijn verwerkt, en als zorgwekkend voor mens en milieu moeten...

BRBS Recycling
De opslagduur van afvalstoffen onder de Omgevingswet

De inwerkingtreding van de Omgevingswet houdt de gemoederen al geruime tijd bezig. Meerdere malen is de inwerkingtreding uitgesteld; de gebruikers waren er nog niet klaar voor en ICT-systemen nog niet...

BRBS Recycling
Mobiel breken van bouw- en sloopafval onder de Omgevingswet

Zoals het er nu naar uitziet treedt de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking. Een goed moment om alvast eens stil te staan bij de wettelijke regels die gaan gelden voor het mobiel breken van bouw-...

BEwerken ONLINE
‘Niets is afval, tenzij...

Ruim een jaar geleden is in een kamerbrief aangekondigd dat het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) zal worden opgevolgd door een Circulair materialenplan (CMP1).

Foto_Geveleconomie
Rijksoverheid onderstreept belang van een Circulaire Geveleconomie Demissionair minister Hugo de Jonge van Binnenlandse Zaken en demissionair staatssecretaris Vivianne...

Renewi_web
Renewi opent nieuwe sorteerinstallatie voor harde kunststoffen in Eindhoven Waste-to-productbedrijf Renewi opende eerder dit jaar een nieuwe sorteerinstallatie voor harde kunst...

Seijbel Photography-0347_WEB
Vakbeurs Recycling in Gorinchem brengt de gehele afvalsector samen Onafhankelijk platform Vakbeurs Recycling, dat plaatsvindt op 12, 13 en 14 november 2024, vormt hét ...

natural-pavilion
TNO en Startblock over circulair bouwen: ‘In Holland groeit een huis’ Tot 2030 moeten er in Nederland zo’n 900.000 woningen worden gebouwd. Maar hoe krijg je die enorme w...

Foto_Obesitas
Oproep om te stoppen met massief bouwen, tenzij het niet anders kan De bouwsector lijdt aan ‘materiaalobesitas’. Dit is de mening van Herre Elsenga, algemeen directeur ...

Nieuwsbrief

* verplicht

Sponsored content

Partner content

Foto_Juridische_Bijdrage

Toezicht en handhaving onder de Omgevingswet: enkele wijzigingen

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 doen zich ook veranderingen voor in het toezicht op en de handhaving van regels omtrent de fysieke leefomgeving. In dit artikel staat de auteur stil bij de hoofdlijnen van de veranderingen. Wat betekent het uitgangspunt van minder vergunn... lees meer

Foto_Recypedia_AERIUS

AERIUS

AERIUS is het nationale instrumentarium voor berekening van stikstofdepositie. Het RIVM, vergunningverleners en overheden gebruiken AERIUS voor de monitoring van de stikstofdepositie. lees meer