De evenredigheid van een (handhavings)besluit
donderdag 23 maart 2023
“Pure willekeur!”, brieste een omwonende die na een lange procedure de vergunning van een nabijgelegen puinbreker in stand zag blijven. “De rechter heeft mijn belang gelukkig goed meegewogen!”, glimlachte een plasticrecycler die een handhavingsbesluit met succes aanvocht bij de bestuursrechter
Twee totaal verschillende zaken met één belangrijke overeenkomst: de bestuursrechter toetste de evenredigheid van het besluit dat het bevoegd gezag had genomen. Door een uitspraak van de hoogste bestuursrechter uit 2022 toetst de bestuursrechter het evenredigheidsbeginsel anders dan voorheen het geval was. Een aardverschuiving of een (logische) evolutie? In dit artikel staat de auteur stil bij deze nieuwe lijn in de rechtspraak, toegespitst op handhavingskwesties.
Evenredigheid
De Algemene wet bestuursrecht bepaalt dat een besluit van de overheid evenredig moet zijn. Dat houdt kort gezegd in dat de effecten van het besluit in verhouding tot het doel van het besluit redelijk moeten zijn. In 2022 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een belangrijke uitspraak over de toepassing van het evenredigheidsbeginsel. Omdat de hoogste bestuursrechter de daarin uitgezette lijn voor het eerst toepaste in een zaak die speelde in de gemeente Harderwijk, is de uitspraak in de juridische handhavingspraktijk de Harderwijkuitspraak gaan heten.
Evenredigheid oude stijl
Tot de Harderwijkuitspraak waren er voor de bestuursrechter twee smaken om te beoordelen of een besluit evenredig was. De rechter toetste volledig of terughoudend. Voor besluiten waarbij het bevoegd gezag afwegingsruimte had (ook wel beleidskeuze genoemd), toetste de bestuursrechter slechts marginaal aan het evenredigheidsbeginsel. De toets was op willekeur. Anders gezegd: de bestuursrechter stelde zich de vraag of de weging van de betrokken belangen door de overheid al dan niet onevenwichtig was.
- Dossier
- Wetgeving
- Legal
- Juridisch
Sponsored content
265159445.png)
Partner content
Beleid
Reis naar het einde van afval: ‘hoe meer generiek, hoe beter’
15 september 2026 Eén van de belangrijkste onderwerpen in afvalbeheer is de vraag of een voorwerp of materiaal juridisch gezien een afvalstof vormt. Dit is essentieel om te weten, aangezien met het label van afvalstof een omvangrijk raamwerk van wetgeving gepaard gaat. Hoe beter we kunnen definiëren wanneer iets een ... lees meer
Recycling
Recyclen is goed; langer doen met je spullen is echter nog beter
24 september 2026 Een kapotte mixer, stofzuiger of laptop? Veel consumenten weten inmiddels dat die niet bij het restafval hoort, maar moet worden ingeleverd bij de milieustraat. Zo kunnen waardevolle materialen worden teruggewonnen. Dit is goed nieuws. Tegelijkertijd is recycling niet zonder verlies: legeringen kunn... lees meer