We use cookies from third party services for marketing activities and to offer you a better experience. Read about how we use cookies and how you can control them by clicking "Privacy Preferences".

Privacy Preferences

When you visit any website, it may store or retrieve information through your browser, usually in the form of cookies. Since we respect your right to privacy, you can choose not to permit data collection from certain types of services. However, not allowing these services may impact your experience.

  • Privacy Policy
    When you visit any of our websites, it may store or retrieve information on your browser, mostly in the form of cookies. This information might be about you, your preferences or your device and is mostly used to make the site work as you expect it to. The information does not usually directly identify you, but it can give you a more personalized web experience. Because we respect your right to privacy, you can choose not to allow some types of cookies. Click on the different category headings to find out more and manage your preferences. Please note, blocking some types of cookies may impact your experience of the site and the services we are able to offer.
    REQUIRED
  • Content Delivery Network
    These cookies enable the website to provide enhanced functionality and personalization. They may be set by us or by third party providers whose services we have added to our pages. If you do not allow these cookies then some or all of these services may not function properly.
    REQUIRED
  • Functional (Your preferences for this site)
    Functionality cookies allow websites to remember the user's site preferences and choices they make on the site including username, region, and language. This allows the website to provide personalized features like local news stories and weather if you share your location. They are anonymous and don't track browsing activity across other websites. Functionality cookies can include first party, third party, persistent or session cookies.
  • Statistics (Info on how we can get better)
    These cookies allow us to count visits and traffic sources so we can measure and improve the performance of our site. They help us to know which pages are the most and least popular and see how visitors move around the site, which helps us optimize your experience. All information these cookies collect is aggregated and therefore anonymous. If you do not allow these cookies we will not be able to use your data in this way.
  • Marketing (Advertisement Delivery Network)
    These cookies may be set through our site by our advertising partners. They may be used by those companies to build a profile of your interests and show you relevant adverts on other sites. They do not store directly personal information but are based on uniquely identifying your browser and internet device. If you do not allow these cookies, you will experience less targeted advertising.

Privacy policy

Regeling voor TAG als gevaarlijk afval blijft van kracht

donderdag 8 december 2022

Ruim een jaar geleden trad op 16 oktober 2021 de “Regeling tot wijziging van de Regeling Europese afvalstoffenlijst en de Activiteitenregeling milieubeheer” (hierna te noemen: de Regeling) in werking. Door deze Regeling werd teerhoudend asfaltgranulaat (TAG) met een PAK10 gehalte hoger dan 75 mg/kg ds geclassificeerd als gevaarlijk afval. Daardoor is het niet meer mogelijk om TAG dat minder dan 50 mg/kg ds benzo(a)pyreen (BaP) bevat als groene-lijststof zonder kennisgeving te exporteren.

Delen

Met de Regeling wilde het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) beter borgen dat de kankerverwekkende teer door thermische reiniging wordt vernietigd en een einde maken aan de export waarmee sommige marktpartijen die verplichting omzeilden. Eén van deze exporterende marktpartijen is een rechtszaak begonnen. De voorzieningenrechter van de Afdeling Bestuursrecht van de Raad van State heeft het betreffende bedrijf toestemming gegeven om door te gaan met de export van TAG tot de Afdeling uitspraak doet in de verwachte beroepszaak (de zogeheten bodemprocedure). Het is niet te verwachten dat de rechter een streep zet door het beleid om TAG van teer te ontdoen, waarmee het overgrote deel van de Nederlandse markt al ruim twintig jaar vertrouwd is, terwijl in Nederland en Europa de maatschappelijke roep om giftige stoffen zoveel mogelijk uit de economie te verwijderen steeds luider wordt.

Korte historie

Sinds 1999 voert het ministerie van IenW (eertijds VROM) beleid om teer uit de keten te halen. Reden hiervan is dat teer 10 tot 25% kankerverwekkende stoffen bevat, met name polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK). PAK en teer als geheel zijn aangemerkt als zeer zorgwekkende stof (ZZS). Van oudsher wordt in Nederland asfalt dat meer dan 75 mg/kg ds PAK10 bevat als teerhoudend aangemerkt en daarmee als een gevaarlijke afvalstof1. Het Landelijk afvalbeheerplan verplicht tot vernietiging van de teercomponent, waarna de teervrije minerale componenten weer hoogwaardig kunnen worden ingezet ter vervanging van primaire grondstoffen, zoals onder meer gebeurt in de asfalt- en de betonindustrie. Toxic-free circular economy avant la lettre! Inmiddels is het streven om toxische componenten bij recycling te verwijderen omarmd in beleidsbepalende documenten van de Europese Commissie (Circular Economy Action Plan, Chemicals Strategy for Sustainability, Zero-Pollution Action Plan, etc.) en wordt het doorgevoerd in nieuwe EU-wetgeving (bijv. voor recycling van PVC en recycling van materialen die POP-stoffen (persistent organic pollutants) bevatten.

Tot het jaar 2007 gaf het TAG-beleid geen problemen in de markt. Een markt die al vanaf de begin jaren van het beleid ten aanzien van TAG altijd haar inbreng heeft kunnen hebben. In 2007 werd echter het Verdrag van Bazel van kracht en kwam in de Europese Verordening voor Overbrenging van Afvalstoffen (EVOA) te staan dat asfalt waarin de concentratie BaP minder dan 50 mg/kg ds bedraagt een groene-lijststof is, die vrijelijk geëxporteerd kan worden. Voor Nederland was dit een streep door de rekening. Veel TAG blijft onder de norm 50 mg/kg ds BaP. Hoewel ongereinigde toepassing van dit TAG arbeids- en milieu-hygiënisch ook Europees gezien niet stand kan houden, laten de meeste landen nog (beperkte) ruimte hiervoor. De groene-lijst status van TAG met minder dan 50 mg/kg ds BaP maakte export van Nederlands TAG mogelijk, waarmee de verplichte thermische reiniging werd ontlopen.

Het Landelijk Monitoringsoverleg Teerasfalt (LMO TAG), waarin overheidspartijen en bedrijfsleven zijn vertegenwoordigd, is actief vanaf 1999 en heeft zich na 2007 nog sterker gericht op het breed informeren van de markt over het beleid om teer uit de keten te verwijderen. Het LMO TAG draagt eveneens de Code Milieu Verantwoord Wegbeheer (Code MVW) uit. Deze Code MVW was in samenwerking met toenmalig minister van VROM Jacqueline Cramer ontwikkeld en moest bestuurlijk een impuls bij waterschappen, provincies en met name gemeenten geven om TAG thermisch te laten reinigen.

De markt schrijft thermisch reinigen voor

Door alle energie die de laatste 15 jaar door de centrale en regionale overheid, de marktpartijen en het LMO TAG is gestoken in het breed kenbaar maken van TAG-beleid, is dit uiteindelijk goed doorgedrongen bij de wegbeheerders. In de bestekken van provincies, waterschappen en nu ook in zo goed als alle (95-99%) gemeentelijke bestekken wordt voorgeschreven dat TAG thermisch gereinigd dient te worden. Onderstaande figuur geeft aan hoe gemeentelijk beleid ten aanzien van TAG in de loop van de laatste acht jaar is op geschoven richting landelijk beleid.

Dit nam evenwel niet weg dat alsnog circa 20% van het TAG werd geëxporteerd, vooral doordat opdrachtgevers te weinig controle houden op het correct uitvoeren van de in bestekken voorgeschreven eisen. Daardoor kon het gebeuren dat TAG buiten het zicht van de opdrachtgever alsnog geëxporteerd werd. Van de mogelijkheid een bewijs van thermische reiniging (certificaat van de thermische reiniger) van de aannemer te eisen wordt nauwelijks gebruikgemaakt. Om beter te borgen dat teer uit Nederlands TAG wordt vernietigd, in plaats van aanwezig te blijven in infrastructuur in het buitenland, heeft het ministerie met steun van de recyclingsector onder toenmalig staatssecretaris Stientje van Veldhoven eind 2020 besloten om de mogelijkheden in de Europese regelgeving te benutten. Hiervoor is een Nederlandse regeling ontwikkeld waarmee TAG (PAK10 hoger dan 75 mg/kg) als gevaarlijk afval geclassificeerd wordt en de export van TAG wordt tegengehouden voor een toepassing waarbij niet eerst de teercomponent vernietigd is. Die Regeling is per 16 oktober 2021 inwerking getreden.

Rechtszaken

In 2022 zijn twee rechtszaken in relatie tot de Regeling aangespannen, door een en dezelfde partij, die zich bezig houdt met de export van TAG. De rechter heeft in de eerste zaak een voorlopige voorziening getroffen, waardoor het betreffende volume TAG alsnog mocht worden geëxporteerd. In de daarop volgende tweede zaak is geen uitspraak gedaan en is de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) met het bedrijf overeengekomen export van TAG toe te staan tot er beslist is op het bezwaar van het bedrijf tegen de geweigerde exportvergunning. De nieuwe Regeling blijft intussen van kracht. Wel heeft de rechter de ILT verzocht de Regeling beter te onderbouwen. Daarbij vond de rechter van een aantal procedurele zaken bij de inwerkingtreding van de Regeling dat ze zorgvuldiger hadden gekund. Als het bedrijf tegen de beslissing van de ILT in beroep gaat, komt het tot een zogeheten bodemprocedure bij de Raad van State, die dan waarschijnlijk binnen nu en een jaar zal dienen.

Groene-lijststof blijkt gevaarlijk afval

Het Verdrag van Bazel stelt dat asfalt met een benzo(a)pyreen (BaP) gehalte minder dan 50 mg/kg ds een groene lijststof is.

Bijlage III van de Kaderrichtlijn afvalstoffen bepaalt dat boven een gehalte koolteer van 1000 mg/kg ds een afvalstof wordt aangemerkt als een gevaarlijke afvalstof. Als nader wordt ingegaan op de samenstelling van koolteer blijkt een inconsistentie tussen deze twee kaders te bestaan.

Koolteer bestaat uit wisselende samenstellingen van een groot aantal PAK. Er bestaat dan ook geen standaard koolteer. Uit de verschillende publicaties2 blijkt dat het gehalte aan PAK10 in 1000 mg koolteer varieert van 49 tot 208 mg/kg ds en het BaP gehalte van 1,5 tot 8,6 mg/kg ds. Gemiddeld bevat 1000 mg koolteer circa 127 mg PAK10 bevat en circa 5 mg BaP. Daarmee kan berekend worden dat asfalt met een gehalte van 50 mg/kg ds BaP tot wel 10.000 mg koolteer kan bevatten, een veelvoud van de grenswaarde 1000 mg koolteer per kg waarboven asfalt volgens bijlage III van de Kaderrichtlijn afvalstoffen als gevaarlijk afval aangemerkt moet worden.

Conclusie is dat asfalt ook met gehaltes minder dan 50 mg/kg ds BaP conform de Eural gevaarlijk afval kan zijn! De grenswaarde 75 mg PAK10 per kg ds, die CROW-publicatie 210 als grenswaarde hanteert om asfalt als teerhoudend aan te merken, is wel een redelijke indicator voor 1000 mg teer per kg ds.

 

  1. PAK10 staat voor een groep van tien PAK, waaronder BaP, die analytisch-chemisch goed te onderscheiden zijn. Voor meting en normering wordt (in andere landen) ook wel een groep van zestien PAK gebruikt (PAK16). 
     
  2. Referenties
  • Certificaten Kiwa KOAC B.V. dd. 2018 en 2021
  • R.N.J. Comans (ed.) Development of standard leaching tests for organic pollutallts in soils, sediments and granular waste materials. ECN, VTT, DHI, BG-Technology, Iwaco, Commissioned by the EC, December 2001
  • CROW Publicatie 109, Hergebruik van asfalt met teer dd. januari 1997
  • Beleid
  • Breken
  • Afvalstoffen
  • Wetgeving
  • Dossiers
Gerelateerde artikelen
BRBS Recycling
Feitenonderzoek immobilisatie

Een immobilisaat is volgens het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) een “technologische ingreep waarbij de fysische en/of chemische eigenschappen van een afvalstof worden gewijzigd, zodanig dat de kans o...

TAG kaarten
Gemeenten kunnen helpen bij verantwoorde verwerking van teerhoudend asfalt

Er ligt nog circa 40 miljoen ton teerhoudend asfalt in het Nederlandse wegennetwerk. Om het kankerverwekkende teer conform rijksbeleid te vernietigen dient teerhoudend asfalt thermisch te worden gerei...

betongranulaat_web
Het Circulair Materialenplan

LAP3 is een plan dat op landelijk niveau wordt opgesteld en waarmee vergunningverleners bij omgevingsdiensten rekening dienen te houden. Het LAP is daarmee bepalend voor de vraag welke activiteiten me...

BEwerken ONLINE
Nieuwe versie AERIUS Calculator geeft hogere berekende stikstofdepositie aan

Vanaf 15 oktober 2020 moet de release van een nieuwe versie van AERIUS Calculator worden gebruikt om stikstofdepositieberekeningen uit te voeren, waarmee onder meer het effect van een industriële acti...

BEwerken ONLINE
Inventariseren Zeer Zorgwekkende Stoffen in afvalstoffen: wie is aan zet?

Veel bedrijven in de sloop- en recyclingsector worden de laatste tijd geconfronteerd met verzoeken van het bevoegd gezag om inzichtelijk te maken of, en zo ja, welke Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) in...

shutterstock_WEB
Omgevingswet ondermijnt circulariteit bouwgrondstoffen

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 zal er ook een aangepaste Regeling bodemkwaliteit van kracht zijn. Hierin zijn enkele nieuwe regels opgenomen, die voor bouwstofproducente...

BEwerken ONLINE
Risico-inventarisatie en -evaluatie; voor een veilige en gezonde werkplek

Goede arbeidsomstandigheden verbeteren de productiviteit. Bovendien vermindert de kans op ongevallen waarmee de werkgever aan de zorgplicht voldoet. Dat zijn de voordelen van het opstellen van de RI&E...

BEwerken ONLINE
Financiële zekerheidstelling remt ontwikkeling recyclingbranche?

De doelstelling van het klimaatakkoord is duidelijk: in 2050 moet 95% minder CO2 worden uitgestoten om te voorkomen dat de aarde meer dan 2 graden opwarmt. Gelukkig weten we ook hoe we dit doel moeten...

BRBS Recycling
Wat zijn de gevolgen van de aanwezigheid van PFAS op de circulaire economie?

Het effect van onze welvaart laat al meer dan 50 jaar sporen na in het milieu. Het is ondenkbaar geworden om te kunnen leven zonder organische kunststoffen. Bij de ontwikkeling van deze kunststoffen l...

BRBS Recycling
Provinciale CE plannen

Het streven naar een Circulaire Economie bevat een toezegging en uitvoering op ieder niveau. Zo hebben provincies dan ook de verantwoordelijkheid om binnen de eigen provincie een Circulaire Economie a...

Foto Jeanette_web
ZZS in afvalstoffen

Het onderwerp Zeer Zorgwekkende Stoffen (hierna: ZZS) in afvalstoffen blijft actueel. Nogmaals, ZZS zijn chemische stoffen die in producten zijn verwerkt, en als zorgwekkend voor mens en milieu moeten...

BRBS Recycling
De opslagduur van afvalstoffen onder de Omgevingswet

De inwerkingtreding van de Omgevingswet houdt de gemoederen al geruime tijd bezig. Meerdere malen is de inwerkingtreding uitgesteld; de gebruikers waren er nog niet klaar voor en ICT-systemen nog niet...

BRBS Recycling
Mobiel breken van bouw- en sloopafval onder de Omgevingswet

Zoals het er nu naar uitziet treedt de Omgevingswet op 1 januari 2023 in werking. Een goed moment om alvast eens stil te staan bij de wettelijke regels die gaan gelden voor het mobiel breken van bouw-...

BEwerken ONLINE
‘Niets is afval, tenzij...

Ruim een jaar geleden is in een kamerbrief aangekondigd dat het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) zal worden opgevolgd door een Circulair materialenplan (CMP1).

BEwerken ONLINE
Breken van puin onder de Omgevingswet

De Omgevingswet die -zoals het er nu naar uitziet- op 1 januari 2023 in werking treedt, vervangt 26 wetten waaronder de huidige Wet algemene bepalingen Omgevingsrecht (Wabo) en de Wet milieubeheer (Wm...

BRBS Recycling
Update Pilot brandverzekering

Een brand kan de passie wat ondernemers voor hun bedrijf voelen in één klap verwoesten. Het is één van de grootste nachtmerries voor ondernemers. 's Nachts wakker liggen van een eventuele brand of wak...

BRBS Recycling
Flexibiliteit in de Omgevingswet: afwijken van milieuregels

Waarschijnlijk treeft op 1 juli 2022 de Omgevingswet dan toch echt in werking. Ook voor de afval- en recyclingbranche is de invoering van de Omgevingswet een niet te missen wijziging van het omgevings...

BEwerken ONLINE
ZZS tool voor leden van BRBS Recycling

Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) zijn mogelijk schadelijk voor gezondheid, ecosysteem of milieu. Deze verdienen daarom serieuze aandacht, ook in de afval- en recyclingfase. Voorkomen moet worden dat de...

BEwerken ONLINE
Brand is niet per definitie failliet

Branden bij bedrijven zijn helaas niet voor 100% uit te sluiten. Wel is het mogelijk de kans op brand aanzienlijk te verkleinen. Burghgraef van Tiel & Partners is gespecialiseerd in het beoordelen van...

BEwerken ONLINE
Financiële zekerheid: geest uit het verleden

De overheid wil de inwerkingtreding van de Omgevingswet aangrijpen voor een uitbreiding van het instrument financiële zekerheid. Het is de bedoeling dat het bevoegd gezag afvalverwerkende bedrijven ka...

Foto_Geveleconomie
Rijksoverheid onderstreept belang van een Circulaire Geveleconomie Demissionair minister Hugo de Jonge van Binnenlandse Zaken en demissionair staatssecretaris Vivianne...

Renewi_web
Renewi opent nieuwe sorteerinstallatie voor harde kunststoffen in Eindhoven Waste-to-productbedrijf Renewi opende eerder dit jaar een nieuwe sorteerinstallatie voor harde kunst...

Seijbel Photography-0347_WEB
Vakbeurs Recycling in Gorinchem brengt de gehele afvalsector samen Onafhankelijk platform Vakbeurs Recycling, dat plaatsvindt op 12, 13 en 14 november 2024, vormt hét ...

natural-pavilion
TNO en Startblock over circulair bouwen: ‘In Holland groeit een huis’ Tot 2030 moeten er in Nederland zo’n 900.000 woningen worden gebouwd. Maar hoe krijg je die enorme w...

Foto_Obesitas
Oproep om te stoppen met massief bouwen, tenzij het niet anders kan De bouwsector lijdt aan ‘materiaalobesitas’. Dit is de mening van Herre Elsenga, algemeen directeur ...

Nieuwsbrief

* verplicht

Sponsored content

Partner content

Foto_Geveleconomie

Rijksoverheid onderstreept belang van een Circulaire Geveleconomie

Demissionair minister Hugo de Jonge van Binnenlandse Zaken en demissionair staatssecretaris Vivianne Heijnen van Infrastructuur en Waterstaat hebben onlangs het Akkoord Circulaire Geveleconomie ondertekend. Zij onderstrepen hiermee het belang van een circulaire geveleconomie. De betrokken brancheorg... lees meer

Foto_Recypedia_AERIUS

AERIUS

AERIUS is het nationale instrumentarium voor berekening van stikstofdepositie. Het RIVM, vergunningverleners en overheden gebruiken AERIUS voor de monitoring van de stikstofdepositie. lees meer